قفل آسمان و بحران زمین

مرز ایران و ترکیه مهم‌ترین مسیر زمینی برای خروج مسافران در شرایط لغو پروازهاست. اما افزایش ناگهانی تقاضا، کیفیت پایین خدمات مرزی را برملا کرده است. مسافران در مرز بازرگان با معطلی‌های چند ساعته، سالن‌های انتظار فرسوده و وضعیت نامناسب بهداشتی روبه‌رو می‌شوند. پایانه‌های مرزی اولین و آخرین تصویر ذهنی گردشگران از کشور هستند و نباید صرفاً به عنوان یک نقطه کنترل انتظامی و گمرکی به آن‌ها نگاه کرد.

در زمان انسداد آسمان، هیچ برنامه مشخصی برای مدیریت صف، افزایش ظرفیت رفاهی مرزها و هماهنگی میان وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، وزارت راه و شهرسازی، پلیس و گمرک وجود ندارد. لغو یک پرواز فقط به ایرلاین‌ها صدمه نمی‌زند؛ بلکه هتل‌ها را خالی می‌گذارد، آژانس‌ها را با مشتریان معترض مواجه می‌سازد و اعتبار مقصد را مخدوش می‌کند. صنعت گردشگری یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است که اختلال در یک حلقه آن، کل سیستم را فلج خواهد کرد. برای عبور از این چالش ساختاری، تدوین یک طرح ملی تاب‌آوری حمل‌ونقل گردشگری با محورهای زیر ضروری است:
تعیین مرزهای جایگزین: مشخص کردن پایانه‌های خاکی معین در زمان لغو پروازها،

راه‌اندازی سامانه آنلاین: اعلام لحظه‌ای میزان ازدحام و زمان تقریبی انتظار در مرز،

توسعه فوری امکانات رفاهی: بهسازی سالن‌های انتظار بازرگان و ایجاد گیت‌های اختصاصی برای خانواده‌ها و سالمندان،

یکپارچه‌سازی مدیریت بحران: تعریف دستورالعمل‌های روشن برای آژانس‌های مسافرتی و ایجاد سازوکار هماهنگ بین دستگاه‌های مسئول.

نمی‌توان شعار توسعه گردشگری داد اما زیرساخت‌های ورود و خروج مسافر را فراموش کرد. اگر آسمان به هر دلیلی بسته می‌شود، راه‌های زمینی نباید به بن‌بست جدید مسافران تبدیل شوند.