جنگ‌های امروز جنگ شناختی است
حسین شیخ‌رضایی معتقد است در جنگ‌های شناختی، هدف لشکرکشی فیزیکی نیست، بلکه دستکاری سیستم‌عامل شناختی شهروندان است تا اطلاعات را به همان شکلی که مهاجم برنامه‌ریزی کرده است، تجزیه و تحلیل کنند
دانلود ویدئو
تنظیم نمایش متن
نشست ششم از سلسله‌نشست‌های تخصصی «علوم اجتماعی در زمانه‌ی بحران» با عنوان «سواد رسانه‌ای و تاب‌آوری اجتماعی در شرایط بحران» با حمایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات روز دوشنبه چهارم آبان ۱۴۰۵ در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.
در این نشست با حضور مهدی زارع، عضو هیأت علمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله؛ حسین شیخ‌رضایی، عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران؛ و علیرضا شریعتمداری طالقانی، دکتری تخصصی بیوانفورماتیک از دانشگاه تهران و بنیان‌گذار رسانه ویرا به ارائه‌ی سخنرانی پرداختند.
حسین شیخ‌رضایی، عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه، با تفاوت قائل شدن میان جنگ کلاسیک و جنگ شناختی گفت: «در جنگ شناختی، هدف لشکرکشی فیزیکی نیست، بلکه دستکاری سیستم‌عامل شناختی شهروندان است تا اطلاعات را به همان شکلی که مهاجم برنامه‌ریزی کرده است، تجزیه و تحلیل کنند.»
او با اشاره به نظریات «تورسکی و کانمن» درباره سیستم‌های تصمیم‌گیری مغز (تصمیم‌گیری سریع و شهودی در برابر تصمیم‌گیری کند و منطقی)، توضیح داد که جنگ شناختی از خطاهای برخاسته از «سوگیری‌های شناختی» سوءاستفاده می‌کند:
اثر لنگر: نخستین روایتی که به دست مخاطب می‌رسد، بیشترین وزن را در تحلیل او پیدا می‌کند و اصلاح آن دشوار است.
دسترس‌پذیری: رویدادهایی که تصاویر ملموس‌تر و درک‌پذیرتری دارند (مانند سقوط هواپیما در مقایسه با تصادفات جاده‌ای)، وزن بیشتری در قضاوت‌های انسان می‌یابند.
حباب‌های اطلاعاتی: الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی با شخصی‌سازی محتوا، افراد را در اتاق‌های پژواک محصور می‌کنند.
شیخ‌رضایی برای دستیابی به «تاب‌آوری شناختی» راهکارهایی شامل فروتنی شناختی (پرهیز از این تصور که افراد تحصیل‌کرده فریب نمی‌خورند)، مکث پیش از بازنشر هیجانی اخبار، تنوع‌بخشی به منابع اطلاعاتی (دیدن دیدگاه‌های مخالف)، تشخیص هیجانات شخصی و حفظ فضای گفت‌وگو ارائه داد.