قلمرو رفاه

از رسوایی منچسترسیتی تا بحران مسکن در منچستر

سرمایه‌گذاری‌های دولت امارات در منچستر که از مالکیت باشگاه منچسترسیتی فراتر رفته، نگرانی‌ها درخصوص شفافیت، نفوذ سیاسی و پیامدهای اجتماعی این سرمایه‌گذاری‌ها را دوچندان کرده است

30 آبان 1405 - 00:00 | اقتصاد سیاسی
از رسوایی منچسترسیتی تا بحران مسکن در منچستر
جاش هالیدی
جاش هالیدی سردبیر بخش شمال انگلستان در گاردین
تنظیم نمایش متن

قلمرو رفاه: رسوایی مالی باشگاه فوتبال منچسترسیتی طی چند هفته‌ی اخیر بار دیگر رابطه‌ی این باشگاه با سرمایه‌گذاران اماراتی و نقش آنان در تغییر چهره‌ی شهر منچستر را زیر ذره‌بین برده است. سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ی ابوظبی در املاک، پروژه‌های شهری و زیرساخت‌ها با وعده‌ی رونق اقتصادی و احیای مناطق محروم همراه بوده، اما پرسش‌هایی درباره‌ی شفافیت قراردادها، نفوذ سیاسی، بحران مسکن و تشدید نابرابری مطرح کرده است. این گزارش به قلم جاش هالیدی، سردبیر بخش شمال انگلستان در گاردین روایت می‌کند که چگونه پیوند میان دولت امارات، باشگاه منچسترسیتی و مدیران شهری، الگویی از توسعه را شکل داده که منافع و هزینه‌های آن به‌طور نابرابر میان ساکنان شهر توزیع شده است. این گزارش با عنوان «شیوه‌ی عملکرد شهر و باشگاه شهر: چگونه امارات متحده‌ی عربی چهره‌ی منچسترِ اندی برنام را دگرگون کرد» در 25 اکتبر سال جاری در گاردین منتشر شده است. ترجمه‌ی این گزارش از این جهت حائز اهمیت است که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری خارجی حتی وقتی با وعده‌ی توسعه، ایجاد اشتغال و احیای شهری همراه است، می‌تواند به ابزاری برای نفوذ سیاسی، بازتوزیع نابرابر ثروت و تشدید بحران مسکن تبدیل شود. این گزارش یکی از نمونه‌های دقیق روزنامه‌نگاری تحقیقی است؛ زیرا با اتکا به اسناد، مصاحبه‌ها و بررسی قراردادها نشان می‌دهد چگونه حتی در کشوری مانند بریتانیا می‌توان پشت روایت رسمی توسعه، منافع، تعارض‌ها و هزینه‌های اجتماعی پنهان را آشکار کرد.

مترجم: نامدار شیرازیان | ماجرای حضور سرمایه‌گذاران اماراتی در منچستر مسیرِ پرفرازونشیبی را از بهار عربی تا محروم‌ترین مناطق انگلستان طی می‌کند و پیامدهای بغرنجی همراه دارد.

وقتی حسنی مبارک [1]، دیکتاتوری که مدت‌ها بر مصر حکمرانی می‌کرد، در تظاهرات‌های بهار عربی در سال 2011 از قدرت برکنار شد، سرنگونی‌اش موجی از شگفتی‌ها را در خاورمیانه خلق کرد. این سرنگونی به دگرگون شدن چهره‌ی منچستر امروزی نیز کمک شایانی کرد.

جانشین مبارک، رهبر اخوان‌المسلمین [2]، محمد مُرسی [3]، دشمن قسم‌خورده‌ی امارات متحده‌ی عربی بود، که رهبرانش از توسعه‌ی اسلام‌گراییِ مُرسی واهمه داشتند.

امارات متحده‌ی عربی، یکی از متحدان کلیدیِ غرب، با ابراز نگرانی از عملکردِ نه چندان قاطعِ دولت دیوید کامرون [4]، وزرای کابینه را تهدید کرد که اگر بریتانیا به‌طور مناسب اقدام نکند، ممکن است قرارداد تسلیحاتی چند میلیارد پوندی بین دو کشور را فسخ کند.

به‌سرعت کمیته‌ای مخفی در وایت‌هال تشکیل شد تا از ادامه‌ی برخورداری از حمایت کشور نفت‌خیز امارات اطمینان حاصل شود. در ملاقاتی محرمانه، که دیرتر گاردین از آن پرده برداشت، معامله‌های سرمایه‌گذاری بسیار پرمنفعتی به طرف اماراتی پیشنهاد شد.

یکی از این معامله‌ها، مالکیت ابوظبی بر باشگاه فوتبال منچستر سیتی، که اکنون بحران‌زده است، را به مشارکتی به‌مراتب عمیق‌تر در شهر منچستر تبدیل می‌کرد.

نمای هوایی از استادیوم اتحاد، زمین باشگاه منچسترسیتی، با دو محله‌ی اَنکُتس و نیوایسلینگتِن در پس‌زمینه. عکس از دامِنیک لیپینسکی/بلومبرگ/آژانس عکس گِتی.


پانزده سال پس از انقلاب مصر، مطالعه‌ای توسط گاردین نشان می‌دهد، در دهه‌ی گذشته، مالکیتِ املاک و مستغلات توسط دولت امارات یا انبوه‌سازان اماراتی در منچستر افزایش چشم‌گیری داشته‌است - که در اوج خود در سال 2023 بالغ بر مساحت 260 زمین فوتبال بوده‌است.

مالک باشگاه منچستر سیتی، شیخ منصور بن زاید آل‌نهیان [5]، مجموعه‌ای از ساخت و سازهای گسترده خارج از باشگاه مشغول است، از جمله بزرگ‌ترین مجموعه ورزش‌های سالنی در انگلستان، یک هتل مجلل لوکس که ماه گذشته افتتاح شد، چند مجتمع آپارتمانی و سرمایه‌گذاری در تحقیقات دانشگاهی پیش‌رو به‌واسطه‌ی شرکتی که توسط خَلدون ال‌مبارک[6]، مدیرعامل باشگاه منچستر سیتی، اداره می‌شود.

رسوایی مالی منچستر سیتی سبب شده‌است نفوذ گسترده‌تر ابوظبی در شهر منچستر زیر ذره‌بین قرار گیرد، شهری که توسعه‌اش به اندی برنام [7] کمک شایانی کرد تا راهی داونینگ سْتریت [8] شود.

اندی برنام، که در آن دوره شهردار منچستر بود، در حال صحبت با مدیر عامل باشگاه منچسترسیتی، خلدون ال‌مبارک، در استادیوم اتحاد در سپتامبر 2019. عکس از مارتین ریکت/ PA.

از خلال مصاحبه‌های متعدد با مسئولان و سیاست‌مداران محلیِ گذشته و حال، تحلیل داده‌های جدید و بررسیِ اسناد عمومی در بازه‌ای بالغ بر ده سال، گاردین اکنون می‌تواند داستان این که چگونه نفوذ این کشورِ نفت‌خیز در انگلستان گسترده‌تر شده‌است را بازگو کند و این که این امر برای شهر منچستر به چه معنایی بوده‌است و چگونه آتش نگرانی‌های موجود پیرامون تبدیل منچستر به «نسخه‌ی شمالیِ لندن [9]» را تندتر کرده‌است.

«ما در پِی سرمایه‌گذاری‌های هنگفت بودیم.»

ده سال پیش، دیدن کانالِ سبز و گل‌آلود راچدِیل [10] نشانه‌ی آن بود که بیش از حد از منطقه‌ی شمالی پرجنب‌وجوشِ منچستر دور شده‌اید و ‌بهتر آن است که برگردید. در حال حاضر، بسیاری برای صرف نوشیدنی و شام به این مکان جذب شده‌اند، مجذوبِ کافه‌های پررونق کنار آب که نوشیدنی‌های گران 6.90 پوندی می‌فروشند و نانوایی‌های هنری که بهای یک کرواسانِ ساده در آن‌ها 7.50 پوند است.

اسکله‌‌ی نیو ایسلینگتِن، بخشی از اَنکُتس مدرن و امروزی. عکس از مارک واف/ گاردین.

این تحولات در تابستان 2013 آغاز شدند، زمانی که دولت دیوید کامرون در صدد بود تنش‌های پدیدآمده با امارات متحده‌ی عربی را برطرف کند و از شورای شهر منچستر خواست تا سه طرح پیشنهادی سرمایه‌گذاری به امارات فوق‌العاده ثروتمند ارایه کنند.

یکی از این طرح‌ها به معامله‌ای یک‌میلیارد-پوندی منجر شد با نام «منچستر لایف [11]» که در آن شورای شهر بخشی از زمین‌های مرغوب مرکز شهر منچستر را به بهای پنج‌میلیون پوند به ابوظبی می‌فروخت تا 6000 واحد مسکن در آن بنا کند، همراه با حق تقدم در پذیرش و مشارکت در پروژه‌های آتی.

ریچارد لیس [12]، رییس شورای شهر منچستر در آن دوره، به گاردین گفت: «این معامله‌ای بود که توسط دولت انگلستان صورت گرفته‌بود و ما طبعا در پِی سرمایه‌گذاری هنگفتی بودیم که در این مورد در مجموع به طرحی یک‌ میلیارد پوندی می‌انجامید.»

«سال‌ها بود که طرح‌های توسعه‌ی مسکن در مرکز شهر و اطراف و مشخصا در اَنکُتْس [13] متوقف شده‌بودند. در آن زمان هیچ مشاور توسعه‌ی مسکن دیگری وجود نداشت که مشتاق یا قادر به اجرای چنین طرحی باشد.»

ریچارد لیس که شال تیم فوتبال منچستر سیتی را به گردن دارد در ساختمان شهرداری در ماه مِی 2010 زمانی که رییس شورای شهر منچستر بود./ عکس از کریستوفر تامِند/ گاردین.

در یک بیانیه‌ی مطبوعاتی، لیس از این مشارکت تمجید کرد و آن را «الگویی در سطح جهانی برای نوسازی و احیای مناطق شهری» و «بستری برای احداث بیش از 6000 واحد مسکونی جدید»" قلمداد کرد.

هرچند، تنها 2039 واحد مسکونی توسط «منچستر لایف» تحویل داده‌شده‌است - یک‌سوم آن‌چه وعده شده‌بود - و 2839 واحد مسکونی دیگر که توسط انبوه‌سازان دیگر در حال احداث است. مجموع 4878 واحد مسکونی جدید قریب به 20 درصد از آن‌چه تصور شده‌بود کم‌تر است.

با وجود سیاست دیرباز شورای شهر که ایجاب می‌کند دست‌کم 20 درصد از انبوه‌سازی‌ها به مسکن اجتماعی و واحدهای مقرون‌به‌صرفه اختصاص داده‌شود، تنها 8 درصد از 4878 واحد در این دسته‌بندی جای می‌گیرد - و هیچ یک از آن‌ها توسط «منچستر لایف» احداث نشده‌اند.

آگهی‌های اجاره‌ی مسکن در نیو ایسلینگتِن./ عکس از مارک واف/ گاردین.

خیریه‌های حمایت غذایی [14] و واحدهای آپارتمانی مجلل

در فاصله‌ی پنج‌دقیقه‌ایِ پیاده‌ از ساختمان‌های احداث‌شده توسط ابوظبی [15]، که نخستین رستوران‌های پنج‌ستاره‌ی میشلین [16] در میان‌شان به چشم می‌خورند، قفسه‌های شبستان یک کلیسای مِتُدیست [17] سابق تا بالا پُر است از مایحتاج ضروری غذایی برای افراد کم‌برخورداری که در خیابان‌های اطراف زندگی می‌کنند.

در مسیر پیاده‌روی کوتاه دیگری تا استادیوم اتحاد [18] باید از میان بعضی از کم‌برخوردارترین مناطق شهری که از لحاظ محرومیت در کل انگستان در رده‌ی دوم قرار دارند گذشت. در فاصله‌ی نیم‌مایلی، چهار خیریه‌ی تامین و توزیع مایحتاج غذایی قرار دارند، بر سردر  یکی از این مراکز نشان افتتاح آن توسط اندی برنام در سال 2021 به چشم می‌خورَد.

مارک بلِیک [19]، مدیر عامل خیریه‌ی مرکزی حمایت غذایی منچستر، درباره‌ی نمایان شدنِ ناگهانی انبوهی از آپارتمان‌های پُرزرق‌وبرق، غذاخوری‌های گران‌قیمت، و مستاجرانِ پردرآمد می‌گوید: «این قضیه به‌حتم سبب خشم و نارضایتی می‌شود.» و ادامه می‌دهد: «وقتی [چنین تجملاتی] درست مقابل چشمتان است آن هم در دوران بحران هزینه‌های زندگی، ممکن است حتی به ناآرامی‌هایی بیانجامد. به نظرم این باید یکی از نگرانی‌های مقامات محلی باشد.»

خیریه‌ی تامین و توزیع مایحتاج غذایی در ترینیتی، اَنکُتس. عکس از مارک واف/ گاردین.

ماشین‌های پارک‌شده به‌نوعی آغازگر این منازعه شده‌اند، گزارش‌های متعددی از تخریب و شعارنویسی روی ماشین‌هایی که در محوطه‌ی مجتمع‌های مسکن اجتماعی پارک شده‌اند وجود دارد که مالکان‌شان در واحدهای مسکونی مجلل زندگی می‌کنند یا آن جا مهمانند. مستاجران این آپارتمان‌های مجلل ترغیب می‌شوند که با اهدای مواد غذایی در جعبه‌هایی که مقابل هر یک از بلوک‌های لوکس قرار داده‌شده‌است به خیریه‌های حمایت غذایی کمک کنند.

«مردم تمامی این گسست‌های فرهنگی را حس می‌کنند، شکاف‌هایی که از طریق مسائل مربوط به مسکن و دغدغه‌های روزمره‌ای نظیر پارک کردن ماشین متجلی می‌شود.» اَلِن گود [20]، عضو لیبرال دموکرات شورای شهر از اَنکُتْس و بِسْویک [21]، این‌طور می‌گوید و ادامه می‌دهد: «ساکنان این منطقه می‌گویند که این برج‌های مجلل را نگاه می‌کنند و دچار خشم می‌شوند - خشمی ناشی از این که آن‌ها از آن‌چه به منچستر منفعت می‌رساند سودی نمی‌برند.»

گود می‌گوید که احساس می‌کند منچستر در حال تبدیل شدن به «نسخه‌ی شمالی لندن» است؛ چرا که بحران «احمقانه‌ی» مسکن، مصیبت 20000 شهروندی که در فهرست برخورداری از مسکن اجتماعی هستند را دوچندان کرده‌است.

دکتر مَتیو سْتالِرد [22]، محقق در دانشگاه کالج لندن [23] و رییس هیات امنای خیریه‌ی مرکزی حمایت غذایی [24] در منچستر، از نارضایتی ملال‌آوری می‌گوید که میان شهرت منچستر در کشور - چرا که «منچسترگرایی [25]» به واژه‌ای تبدیل شده‌است که یادآور ابرشهری است پررونق با وعده‌ی منافع اجتماعی گسترده‌تر - و واقعیت زندگی در منچستر برای بسیاری از شهروندان وجود دارد.

مَتیو سْتالرد، رییس هیات امنای خیریه‌ی مرکزی حمایت غذایی در منچستر، در اَنکُتس. عکس از مارک واف/ گاردین.

«اگر پس از نگاه کردن به مرکز شهر منچستر و آن همه آسمان‌خراش‌ از هر طرف حدود دو یا سه کیلومتر مسیری را طی کنید، برخی از محروم‌ترین نقاط کشور را به چشم می‌بینید. در اَنکُتْس، خط جداکننده‌ی مشخصی وجود دارد بین دو ناحیه‌ای که در آن‌ها پول وجود دارد و ندارد.»

پرسش‌های ناخوشایند

در تابستان 2016، برنام به‌خوبی از بحران مسکن در منچستر مطلع بود. او به سَلفُرد سْتار [26] گفت که اگر به عنوان شهردار انتخاب شود، از بهره‌مند شدنِ شرکت‌های بزرگ انبوه‌سازی از وام‌های چندین ‌میلیون پوندی که منابع‌اش از کیسه‌ی مالیات‌دهندگان توسط مقامات شهرداری تامین می‌شود جلوگیری خواهدکرد.

برنام ادامه داد که نگرانی‌های وجود دارد که بودجه‌ی نهاد مشترک مدیریت منچستر بزرگ [27] «برای تامین وام‌هایی به چند شرکت بزرگ صرف شده‌است، شرکت‌هایی که باید خودشان منابع مالی‌شان را تامین می‌کردند و کانون این پروژه‌ها عمدتا مرکز شهر منچستر و طرح‌های تجملاتی است.»

‌کمتر از یک سال بعد، برنام جواز اعطای یک وام 55 میلیون پوندی را به یک شرکت انبوه‌سازی در حوزه‌ی فراساحلیِ جزیره‌ی جِرزی [28] که مالک آن شیخ منصور [29]، نواده‌ی یکی از ثروتمندترین خانواده‌ها که ارزش دارایی‌های‌شان را حدود 300 میلیارد پوند اعلام کرده‌اند، است امضا کرد.

شیخ منصور در حال صحبت با بازیکن و مربی منچستر سیتی، پابلو زابالتا و پِپ گواردیولا در یک اردوی آمادگی در ابوظبی در سال 2017. عکس از ویکتوریا هایدن/باشگاه فوتبال منچسترسیتی/ آژانس عکس گتی.

نهاد مشترک مدیریت منچستر بزرگ ادعا می‌کند که این وام‌ها برای تمامی انبوه‌سازان واجد شرایط قابل دریافت بوده‌است و همه‌ی آن‌ها به‌تمامی بازپس داده‌شده‌اند، اما اکنون، ماموران تحقیق و تفحص از نهاد مشترک مدیریت منچستر بزرگ موشکافانه در حال بررسیِ این تصمیمات‌اند.

پرسش‌های ناخوشایندی نیز وجود دارند که برنام باید پاسخ‌گو باشد. چند هفته پیش از تایید نهایی این وام، برنام در ملاقاتی، که پس از آن که از اسناد عمومی حذف شده‌بود، همین هفته‌ی پیش وقوع آن محرز شد، مهمان مالکان باشگاه منچسترسیتی بوده‌است. آقای نخست‌وزیر در آغاز ادعا کرده‌بود که تنها یک ملاقات «قابل توجه» با روسای باشگاه داشته‌است - در سال 2021 - اما تا کنون وجود پنج ملاقات دیگر نیز قطعی شده‌است.

هفته‌ی گذشته، برنام گفت که از نهاد مشترک تقاضا کرده‌است «تمامی مدارک را به صورت فردی پایش و بررسی کنند؛ چرا که می‌خواهم تمامی حقایق ممکن روشن شوند.» او اضافه کرد: «هیچ اگر و امایی در آن نیست - شفافیت کامل.»

اگرچه، به نظر می‌رسد در زمینه‌ی ارتباط بلندمدت شورای شهر با مالکان باشگاه منچسترسیتی شفافیت اندکی وجود دارد.

در دسامبر 2015، این شورا یک «موافقت‌نامه‌ی همکاریِ» ده‌ساله با ابوظبی امضا کرد که حق پذیرش و مشارکت پروژه‌های آتی در مرکز شهر منچستر را به آن‌ها اهدا می‌کرد. بندی مشخص در این موافقت‌نامه عملا سیاست‌مدارانی که به‌طور دموکراتیک برای عضویت در شورای شهر انتخاب شده‌اند را از اعلام رسمی این موافقت‌نامه بدون تایید کتبی شرکت شیخ منصور منع می‌کند.

آپارتمان‌های مدرن در منطقه‌ی نیو ایسلینگتِن. عکس از مارک واف/ گاردین.

دیگر مشاوران انبوه‌سازی در منچستر سال‌ها بعد از این ماجرا باخبر شدند. یکی از این مشاوران می‌گوید: «این یک جانبداری عیان و بی‌پرده در مقیاسی بسیار بزرگ است، که بوی تعفن می‌دهد.»، اما سخنگوی شورا از این بند  به‌مثابه‌ی «موافقتی متعارف میان دو طرف برای حصول اطمینان از اعلام و نشر اطلاعات پیرامون آن منوط به توافق هر دو طرف» دفاع می‌کند.

تمامی این املاک، که ارزش آن 350 میلیون پوند تخمین زده‌می‌شود، در نهایت از طریق شرکت‌های تابعه در حوزه‌ی فراساحلی جزیره‌ی جِرزی متعلق به شیخ منصور است، این اماراتیِ فوق‌العاده ثروتمند اجاره‌بهایی که عمدتا توسط صدها جوان شاغل باتخصص پرداخته‌می‌شود را نیز دریافت می‌کند.

شورای شهر اعلام کرده‌است که نزدیک به سه میلیون پوند را به عنوان بخشی از سودی که میزان آن مشخص نیست دریافت کرده‌است، علاوه بر 17.6 میلیون پوند از محل مالیات‌های محلی بر مسکن. هرچند، نحوه‌ی بازگشت آن به مالیات‌دهندگان - و بندهای این موافقت‌نامه - بر کسی معلوم نیست.

لیسِ 75 ساله پس از 25 سال در دسامبر 2021 از ریاست شورا کناره‌گیری کرد. دو سال بعد او به عنوان یکی از مدیران افتخاری باشگاه منچستری انتخاب شد. در پاسخ به روزنامه‌ی گاردین در این‌باره، او ممانعت از تحقیق موشکافانه در پرونده‌ی ابوظبی را مردود دانست و از انتسابش در باشگاه منچسترسیتی دفاع کرد.

لیس می‌گوید: «این ماجرا پس از بازنشستگیِ من از شورا اتفاق افتاد. اگر چنین پیشنهادی در زمان حضورم در شورا مطرح می‌شد، در مورد مناسب بودن آن تردید می‌کردم و آن را مورد سوال قرار می‌دادم.»

یکی از کارمندان ارشد پیشین شورا، که عضوِ کارگروه املاک و ساخت‌وساز بوده‌است، فضای آن دوره‌ی شورا را «مانند کرملین [30]» یا شبیه به «یک دادگاه قرون وسطایی [31]» توصیف می‌کند که در آن کارمندان مجاز نبودند "هیچ نوع مخالفتی" با تصمیم‌های رهبری شورا که در اختیار حزب کارگر بود نشان دهند.

کارمندان می‌گفتند: «وقتی در شورایی 99 درصد اعضا از یک حزب باشند، جایی برای بحث و گفت‌وگو باقی نمی‌ماند.» و اضافه کردند که احساس می‌کردند بعضی از مدیران بالادست «قضاوت‌های نادرست داشته‌اند، به دلیل اُخت شدن» با مدیران اهل ابوظبی و برخی دیگر.

لیس نزدیکیِ بیش از حدش به منچسترسیتی، باشگاه مورد حمایتش را حاشا می‌کند و نمی‌پذیرد که به عنوان رییس شورا برای آن‌ها پارتی‌بازی کرده‌است. او می‌گوید: «شورا به بسیاری از بازی‌کنان منچسترسیتی نزدیک است.»

بازیکنان باشگاه منچسترسیتی جام لیگ برتر انگلستان را در سال 2018 بالا می‌برند. عکس از میشل رِگِن/ گتی.

«شهر ما به این شیوه به عملکرد خود ادامه می‌دهد - با شراکت.»

پس از آن که محققان دانشگاه شفیلد نتیجه‌گیری کردند که شورای شهر منچستر با اعطای زمین به ابوظبی با نرخی پایین‌تر از دیگر انبوه‌سازان «ثروت ملی را بسیار ارزان‌تر از معمول فروخته‌است [32]»، این شورا ادعاهای «توافق ترجیحی [33]» با ابوظبی را قویا تکذیب کرد.

آتیه‌ی خانه‌ی شماره‌ی 10 در شمال انگلستان 

در سال 2017، سه سال پس امضای موافقت‌نامه با ابوظبی و در سالی که اندی برنام شهردار منچستر شد، روسای شورا شرط‌بندی بزرگ دیگری کردند. آن‌ها 42 میلیون پوند بابت خرید یک مرکز تجاری تخلیه‌شده در مجاورت پروژه‌ی یک ‌میلیارد پوندی «منچستر لایف» پرداخت کردند که در آن زمان گران‌ترین ملک خریداری‌شده در مرکز شهر منچستر محسوب می‌شد.

بهای پرداخت‌شده برای هر هکتار از این زمین شش برابر از آن‌چه برای زمین مجاور که به پنج میلیون پوند به شیخ منصور فروخته‌شد بیش‌تر بود - زمینی که بعدها به عنوان مکان دایمی آینده‌ی خانه‌ی شماره‌ی 10 برنام در شمال معرفی شد.

پروژه‌ی خرید مرکز تجاری تخلیه‌شده نیز در شراکت با ابوظبی بود و باز هم، با منع ورود عموم به جلسه‌ی شورا، بندهای قرار داد از تحقیق و تفحص پنهان داشته‌شده‌بودند - اما درون شهرداری مخالفت‌ها شدت گرفته‌بود.

مرکز تجاری پیشین در حال تخلیه شدن. عکس از مارک واف/ گاردین.

دامِنیک هِیِس [34]، یک کارمند عالی‌رتبه‌ی کارگروه املاک در شورای شهر، به‌یک‌باره در ماه مارس 2018 به دلیل نگرانی‌هایی در باب موافقت‌نامه‌ای که شورای شهر با گروه منصور امضا می‌کرد از پست خود کناره‌گیری کرد. او فهرستی از شکایت‌های‌اش را در ایمیلی به مدیر عامل شورا، جُوان رُنی [35]، که یک سال پیش از آن جانشین هاوارد برنشتاین [36] شده‌بود زمانی که او پس از 29 سال از این سمت کناره گرفت، ارسال کرد.

در یک جلسه‌ی پرتنش چند روز پس از استعفا، از یک کامند عالی‌رتبه‌ی دیگر شورا، اِدی سْمیت [37]، نقل شده‌است که به همکارانش گفته‌است که هِیِس آن‌ها را در هچل انداخته‌است و رهبری شورا از این موضوع به‌شدت خشمگین است. مطابق یادداشت‌های یکی از همکاران شورا در آن زمان، که توسط گاردین مشاهده شده‌است، سْمیت گفته‌است که هِیِس انتقادهایی «غیرقابل‌قبول و احتمالا خطرناک» از یکی از اعضای هیات مدیره‌ی باشگاه منچسترسیتی که یکی از چهره‌های کلیدی توافق «منچستر لایف» است، کرده‌است.

گفته‌می‌شود که پس از آن سْمیت گفته‌است: «تو نمی‌توانی از رابطه‌ی شورا و باشگاه فوتبال شهر در این نهاد انتقاد کنی و امید به بقا داشته‌باشی.» سْمیت، که در سال 2020 از پست خود را در شورا ترک کرد، گفتن این عبارات را تکذیب می‌کند.

اما نگرانی‌های هِیِس به اندازه‌ی کافی جدی بودند که حکمی برای بازپرسیِ داخلی از نحوه‌ی مدیریت در شورا صادر شود. یافته‌ها حاکی از آن است که نگرانی‌ها در باب معامله‌های ترجیحی در شورای شهر صرفا منحصر به یکی از کارمندان نبوده‌است.

یک کارمند عالی‌رتبه‌ی دیگر به حساب‌رسان گفته‌است که، مطابق مستندات رسمی جلسه‌ی مورد نظر، نگرانی‌هایی وجود داشته‌است مبنی بر این که شورای شهر مرکز تجاری تخلیه‌شده را بسیار گران‌تر از معمول خریده‌است. همان کارمند نگرانی‌هایی را نیز در این باب مطرح کرد که این پروژه که توسط ابوظبی مدیریت می‌شود در حال تهیه و پیشبرد طرح جامع برای سایتی بود که مالکیت آن را در اختیار نداشت.»

وقتی برنام در ماه جولای به نخست‌وزیری رسید، گفته‌می‌شد که این سایت برای احداث خانه‌ی شماره‌ی 10 در شمال انگلستان در نظر گرفته‌شده‌است. با شدت گرفتن تحقیقات موشکافانه از عمل‌کرد گروه وابسته به ابوظبی، این طرح در سکوت در قفسه‌های بایگانی جای گرفت.

شکنندگی الگوی منچستر

وقتی در سال 2021 بِوْ کرِیگ [38] جانشین لیس در ریاست شورا شد، اعضای شورا شاهد تغییری در رویکرد بودند.

بِوْ کرِیگ در سال 2021، سالی که به عنوان رییس شورای شهر منچستر انتخاب شد. عکس از کریستُفِر تام.

به دستور کریگ تمامی اسناد و مدارک پروژه‌ی «منچستر لایف» بازبینی شد تا اطمینان حاصل شود که «کاملا قانونی، و بدون پنهان‌کاری» بوده‌است، کریگ به رادیو بی‌بی‌سی منچستر این‌طور گفت، و ادامه داد: «پاسخ مثبت بود.»

گزارش یکی از بازبینی‌هایی که به دستور کریگ، که امسال در سمت شهردار منچستر بزرگ جایگزین برنام شد، در ماه جولای منتشر شد. این گزارش نشان می‌داد با این وجود که از توافق‌های انجام‌شده با انبوه‌سازانی نظیر ابوظبی «منافع شایانی» حاصل شده‌است، «ضعف‌هایی در مستندسازی، نظارت، و تضمین»، به‌ویژه در حوزه‌ی نحوه‌ی تقسیم منافع این توافق‌ها به چشم می‌خورَد.

پروفسور جاناتان سیلوِر [39]، محققی از دانشگاه شفیلد که توافق «منچستر لایف» را تحلیل و بررسی کرده‌است، می‌گوید رشد فزاینده‌ی خریدِ عمده‌ی املاک و مستغلات توسط اماراتی‌ها «نگرانی‌هایی جدی در باب شکنندگی «الگوی منچستر [40]» و وابستگی‌اش به جذب گردش مالی بین‌المللی، به هر بهای ممکن» را سبب شده‌است.

بنر تشکر از مالک باشگاه منچسترسیتی، شیخ منصور، در زمان برگزاری بازی لیگ برتر در هفته‌ی گذشته در استادیوم اتحاد. عکس از سایمون سْتاکپول/ آفساید/ گتی.

سیلور می‌گوید «پرسش‌هایی فوری» وجود دارند درباره‌ی این که چه به سر صدها خانه‌ی پروژه‌ی «منچستر لایف» خواهدآمد اگر شیخ منصور مجبور شود یا تصمیم بگیرد باشگاه فوتبال منچسترسیتی را به دلیل رسوایی مالی بفروشد؟

لیس هنوز بر این باور است که توافق‌های شکل‌گرفته با ابوظبی موفقیتی بزرگ برای منچستر به شمار می‌رود. وقتی از او پرسیده‌شد که آیا با توجه نگرانی‌های مطرح‌شده توسط دانشگاهیان و کارشناسان، اگر امکان داشت این شراکت را به گونه‌ای متفاوت پیش می‌بُرد، پاسخ داد: «نه، فکر نمی‌کنم در این توافق تغییری می‌دادم. توافقی است که به طور خارق‌العاده‌ای برای منچستر مفید است.»


مأخذ:

https://www.theguardian.com/news/ng-interactive/2026/oct/25/thats-the-way-the-city-works-how-the-uae-changed-the-face-of-andy-burnhams-manchester


پانویس‌ها:

تمامی پانویس‌های توضیحی توسط مترجم برای تبیین مفاهیم نظری و معرفی اشخاص آورده شده است.

[1] Hosni Mubarak

[2] The Muslim Brotherhood leader

[3] Mohamed Morsi

[4] David Cameron’s

[5] Sheikh Mansour bin Zayed al-Nahyan

[6] Khaldoon al-Mubarak

[7] Andy Burnham to

[8] Downing Street: شماره‌ی ۱۰ این خیابان خانه و دفتر کار رسمی نخست‌وزیر و مرکز دولت پادشاهی در کشور بریتانیا است. این ساختمان در منطقه‌ی شهری وست‌مینستر در لندن قرار دارد. آدرس این ساختمان احتمالاً شناخته‌شده‌ترین آدرس در بریتانیا و یکی از مشهورترین آدرس‌ها در دنیاست.

[9] A Northern Version of London

[10] Rochdale canal: این کانال در شمال انگلستان، بین منچستر و Sowerby Bridge قرار دارد و بخشی از سیستم متصل کانال‌های بریتانیای کبیر است. نام آن به شهر Rochdale که از آن می‌گذرد اشاره دارد.

[11] Manchester Life (https://mcrlife.co.uk/)

[12] Richard Leese

[13] Ancoats

[14] Food Banks: بانک‌های غذایی نهادهایی هستند که مواد غذایی مازاد یا اهدایی از تولیدکنندگان، فروشگاه‌ها و مردم را جمع‌آوری و میان افراد و خانواده‌های کم‌درآمد توزیع می‌کنند. هدف آن‌ها مقابله با گرسنگی، کمک به افراد در بحران مالی و جلوگیری از دورریز مواد غذایی سالم و قابل مصرف است.

[15] Abu Dhabi-funded apartments

[16] Michelin-starred restaurant: به رستورانی گفته می‌شود که از راهنمای معتبر میشلین، به دلیل کیفیتاستثنایی غذا، مهارت آشپزی و استانداردهای بالای خدمات، یک، دو یا سه ستاره دریافت کرده باشد. این ستاره‌ها از معتبرترین نشانه‌های کیفیت در دنیای رستوران‌داری محسوب می‌شوند. شرکت میشلین یک شرکت فرانسوی تولیدکننده‌ی لاستیک است که از سال 1900، راهنمای رستوران‌ها و هتل‌ها را منتشر می‌کند.

[17] Methodist church: نام «متدیست» ابتدا به گروهی داده شد که به دلیل نظم و روش‌مندی در عبادت و زندگی مذهبی‌شان شناخته می‌شدند. امروزه متدیست یکی از شاخه‌های مسیحیت پروتستان است که در قرن هجدهم در انگلستان شکل گرفت. بنیان‌گذاران اصلی آن جان وسلی و برادرش چارلز وسلی بودند. متدیست‌ها بر ایمان شخصی، مطالعه‌ی کتاب مقدس، دعا، نظم در زندگی معنوی، کمک به فقرا و عدالت اجتماعی تأکید دارند. این کلیسا امروزه در کشورهای مختلف جهان، به‌ویژه بریتانیا، آمریکا و آفریقا، پیروان زیادی دارد.

[18] Etihad Stadium: ورزشگاه شهر منچستر یا ورزشگاه الاتحاد ورزشگاه خانگی و اول باشگاه فوتبال منچسترسیتی است که ویژه‌ی این باشگاه فوتبال و به نام هواپیمایی الاتحاد است.

[19] Mark Blake

[20] Alan Good

[21] A Lib Dem councillor for Ancoats and Beswick

[22] Dr Matthew Stallard

[23] University College London

[24] Manchester Central Foodbank

[25] Manchesterism

[26] Salford Star

[27] Greater Manchester Combined Authority یا GMCA یک نهاد ترکیبی متشکل از ۱۱ عضو که در اول آوریل 2011 تاسیس شده است. ده عضو آن به طور غیرمستقیم از هر شورای شهر انتخاب می‌شوند و شهردار منچستر بزرگ که به طور مستقیم انتخاب می‌شود. این نهاد اختیاراتی در زمینه‌ی حمل‌ونقل عمومی، مهارت‌ها، مسکن، بازسازی، مدیریت پسماند، بی‌طرفی کربن و مجوز برنامه‌ریزی دارد.

[28] Jersey-registered Property

[29] Sheikh Mansour

[30] Kremlin-like

[31] A Medieval Court

[32] Sold the family silver too cheaply

[33] Sweetheart deal

[34] Dominic Hayes

[35] Joanne Roney

[36] Howard Bernstein

[37] Eddie Smith

[38] Bev Craig

[39] Prof Jonathan Silver

[40] Manchester model