احیای علوم سیاسی

کتاب «احیای علوم سیاسی» که اخیرا توسط نشر نی منتشر شده، جدیدترین اثر دکتر حسین بشیریه است. این کتاب در مورد این مقوله بحث می‌کند که اهداف و غایات زندگی سیاسی چیست؟ چگونه و با چه ابزاری می‌توان به آن اهداف دست یافت؟

 دکتر حسین بشیریه در احیای «علوم سیاسی؛ گفتاری در پیشه‌ سیاستگری» می‌کوشد توضیح دهد که چرا در سده‌ اخیر «علوم سیاسی» از مواجهه با چنین پرسش‌هایی اجتناب می‌کند. به باور او با استیلای اثبات‌گرایی و رفتارگرایی بر حوزه‌ مطالعات سیاسی و تاکید بر «توضیح و تبیین» زندگی سیاسی به جای تدبیر و اصلاح و تغییر آن، دانش سیاست رسالت و فایده‌ خود را از دست داده است.

 در دانش اثباتی سیاست جنبه‌های متنوع زندگی سیاسی به «داده»های عینی و بی‌روح تقلیل می‌یابد و علوم سیاسی، بر اثر غفلت از غایات و اهداف و پرهیز از تامل در راه‌های نیل به زندگی عادلانه و در شان کرامت انسانی به دانشی بی‌معنا و بی‌ثمر بدل شده است. تالیف این کتاب تلاشی در راه احیای سیاست به منزله‌ حکمت عملی و دانش تجویزی است.

بشیریه بر این عقیده است با تبدیل سیاست به علمی تجربی و اثباتی، رسالت و سرشت راستین حکمت سیاسی مسخ شده و پیوند ذاتی و درونی آن با زندگی عمومی و با حوزه‌های دیگری از دانش که ذاتا اجزا و ابزارهای آن بوده‌اند (از جمله اقتصاد و مدیریت و حقوق) از دست رفته است.

با هجوم روش‌ها و علایق علوم عینی و طبیعی حکمت سیاسی که گوهری کاملا متفاوت دارد از میدان به‌ در شده، به‌ نحوی که دانش سیاست کلا از حوزه‌ علایق سیاسی و سیاست جدا افتاده و سخن گفتن از غایات و اهداف و آرمان‌های اساسی زندگی عمومی و شیوه‌های دستیابی به آنها، خام‌اندیشانه و غیرعلمی به شمار می‌آید و در مقابل وظیفه‌ دانش سیاست تنها توصیف و توضیح واقعیات موجود و حتی نامطلوب تلقی می‌شود و هرگونه تامل درباره‌ آینده و وضعی دگرگون، سخنی مهمل و بیهوده به شمار می‌رود.

بدین‌سان حکمت سیاسی و دانش سیاست که ذاتا معطوف به آینده، تدبیر، تغییر، اصلاح و حل مسائل، تشخیص و علاج و درمان بیماری‌های اجتماعی و عمومی به‌ویژه ناروایی‌ها و ستمکاری‌ها و بیدادگری‌ها بوده به دانشی بی‌تفاوت، خنثی، منفعل و بی‌هدف بدل شده است.

در نتیجه‌ همین فرایند، با علمی و اثباتی ‌شدن دانش سیاست، رابطه‌ ذاتی آن دانش با اخلاق و اقتصاد و حقوق هم به عنوان ابزارهای تحقق مجموعه‌ اهداف حکمت سیاسی از جمله عدالت و سعادت و بهزیستی و رفاه‌گستری، گسیخته و یا کلا پایمال شده است.

هدف کتاب «احیا»، چاره‌اندیشی درباره‌ چنین مسائل عمده‌ای در پرتوگذاری در تاریخ دانش سیاست است. بر این اساس به گمان نگارنده در پرتو چنان غایات و اهدافی، علوم سیاسی نیازمند در انداختن طرحی نو است.

احیای علوم سیاسی

نویسنده: حسین بشیریه

انتشارات: نی

تعداد صفحات: 160 صفحه