تجارتی به نام ایمنی لرزه‌ای در شمال تهران
فریب تبلیغاتی در بازار مسکن پایتخت
رستاک شاه‌ولی
خبرنگار اجتماعی
تنظیم نمایش متن
ورود حسگرهای پایش خسارت زلزله به بازار برجهای لوکس منطقه یک تهران، موج جدیدی از ابزارهای تبلیغاتی را برای مشاوران املاک پدید آورده است. این تجهیزات که متری ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان به ارزش ملک می‌افزایند، بر اساس ارزیابی‌های فنی هیچ نقشی در افزایش مقاومت سازه یا حفظ جان ساکنان ندارند و صرفاً داده‌هایی را برای تخمین خسارت پس از حادثه ثبت می‌کنند. کارشناسان هشدار می‌دهند در شرایطی که وقوع یک زمین‌لرزه ۷ ریشتری می‌تواند ۲۵۰ هزار ساختمان پایتخت را ویران کند، پررنگ کردن این آپشن‌های دهن‌پرکن، انحراف از اصول حیاتی مقاوم‌سازی و استاندارد ۲۸۰۰ است. خلاصه‌ای از گزارش روزنامه پیام ما را در این‌باره می‌خوانید.
نصب حسگرهای لرزه‌ای برخلاف تصور ایجادشده در آگهی‌های ملکی، مقاومت ستون‌ها، اتصالات یا فونداسیون ساختمان را افزایش نمی‌دهد و مانع فروریختن یک سازه آسیب‌پذیر نمی‌شود. این فناوری که در کشورهای زلزله‌خیزی مثل آمریکا و تایوان نیز استفاده می‌شود، صرفاً با ثبت شتاب و حرکت سازه، به مدیریت بحران و ارزیابی سریع ساختمان پس از حادثه کمک می‌کند. با این حال، در بازار مسکن شمال تهران، این ابزار فنی به یک ویژگی تبلیغاتی در کنار استخر و لابی تبدیل شده است. فعالان بازار مسکن تأیید می‌کنند که تجهیز کامل یک ساختمان ۶ طبقه حدود ۵ میلیارد تومان هزینه دارد که با توجه به قیمت‌های سرسام‌آور منطقه یک، تأثیری بر هزینه ساخت ندارد؛ اما با ایجاد تفاوت قیمت ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومانی در هر مترمربع، روند فروش را برای مالکان به شدت تسهیل می‌کند.
بحران اصلی تهران، تمرکز بیش از ۱۷ درصد جمعیت کشور در کمتر از یک درصد مساحت آن و ساخت‌وساز نامتوازن است. بر اساس تحلیل علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه و مسکن، حدود ۲۵۰ هزار پلاک ساختمانی تهران (شامل ۷۵۰ هزار واحد و جمعیتی بالغ بر ۲.۲ میلیون نفر) در بافت فرسوده قرار دارند. این بافت‌های فرسوده و معابر باریک نفوذناپذیر، منحصر به جنوب شهر نیستند و در محله‌های شمالی مانند گلابدره و فرحزاد یا مناطق لوکسی مثل الهیه و فرشته نیز به چشم می‌خورند که در زمان حادثه، عملیات امدادرسانی را غیرممکن می‌سازند. خطر دیگر، وجود شبکه‌های گاز پرفشار (با فشار ۶۰ psi) در زیر معابر مسکونی است که ریسک آتش‌سوزی‌های گسترده پسازلزله را به شدت بالا می‌برد. کارشناسان تأیید می‌کنند که آپشن‌های گران‌قیمت نمی‌توانند تضمین‌کننده مقاومت باشند و اولویت اصلی کشور باید رعایت اصولی استاندارد ۲۸۰۰ و دسترسی عادلانه ساختمان‌های حیاتی مانند بیمارستان‌ها و پل‌ها به این فناوری‌ها باشد، نه لوکس‌سازی پلاک‌های خاص.