هجمه لودرها به میراث جهانی؛ زخمهای تازه بر تن رهاشده بیابان لوت
چگونه پروژههای گردشگری لاکچری و جادهکشیهای غیرمجاز، معیشت بومیان و بکر بودن نخستین اثر طبیعی ثبت جهانی ایران را به مسلخ میبرند؟
گزارش تفصیلی روزنامه «پیام ما» به بررسی تهدیدهای ناشی از جادهکشی و فعالیتهای عمرانی فاقد مجوز شرکت هواپیمایی ماهان در بیابان لوت پرداخته است. مهمترین نکتههای این گرازش را میخوانید.
سوءاستفاده از شرایط بحرانی: عملیات جادهکشی ۲۰ کیلومتری در عمق بیابان لوت در اسفندماه گذشته، همزمان با آغاز شرایط جنگی در کشور و قطعی اینترنت به شدت افزایش یافت؛ وضعیتی که دسترسی و نظارت فعالان محیطزیست را محدود کرد و راه را برای ورود ماشینآلات سنگین هموار ساخت.
تصویب کلیات و ابهام در جزئیات: طرح توسعه گردشگری ماهان در سال ۱۳۹۹ در کارگروه استان کرمان تصویب شد. مدیران اسبق میراث فرهنگی با ادعای کنترل تردد خودروها از این مسیر دفاع کردند، اما سازمان محیطزیست هرگز موافقت یا مخالفت رسمی خود را به طور شفاف اعلام نکرد.
اقدامات فراقانونی و ساخت دریاچه مصنوعی: با وجود دستور کارگروه فنی در سال ۱۴۰۳ مبنی بر توقف عملیات تا زمان بررسی طرح، ماهان جادهکشی در بخش غربی گندمبریان (منطقه حفاظتی دربند) را بدون مجوز آغاز کرد. محصور کردن آب رودخانه شور برای ساخت دریاچهای مصنوعی در سایت ثبت یونسکو نیز با اعتراض شدید کارشناسان همراه شد.
رکود بومگردیهای محلی: فعالان محیطزیست در دهه ۸۰ با احیای خانههای بومی، اقتصاد روستایی منطقه را زنده کرده بودند. اما خرید زمینهای وسیع و ساخت اکوکمپ چادرهای لاکچری توسط این شرکت پرنفوذ، اقامتگاههای بومی را از رونق انداخت و تلاش چندساله مردم محلی را ناکام گذاشت.
بیتوجهی مسئولان به بومیان: بهمن ایزدی، فعال پیشکسوت محیطزیست، با انتقاد از رویکرد دولتی اشاره کرد که وزیر میراث فرهنگی در سفر خود به منطقه، صرفاً از چادرهای لاکچری سرمایهگذار بزرگ بازدید کرد و حتی حاضر نشد به اقامتگاههای بومگردی جامعه محلی سر بزند.
تغییر کاربری لوت به پارک شهری: منتقدان تأکید دارند بیابان لوت به عنوان گسترهای بکر با گونههای خاص جانوری و گیاهی باید محل پژوهش محققان باشد. اما جادهکشیها و ایجاد تفریحات ناپایدار، این پهنه بینالمللی ارزشمند را به سطح یک پارک شهری شلوغ تنزل داده است.
پاسکاری وظایف نظارتی: مهران مقصودی، مدیر سابق پایگاه میراث جهانی لوت، فاش کرد که وزارت میراث فرهنگی ارادهای برای حفاظت از اثر ندارد. این وزارتخانه هنگام اعتراض به تخریبها، مسئولیت را به دوش منابع طبیعی و محیطزیست میانداخت و همین پاسکاریها عامل رهاشدگی لوت است.
استعفا در اعتراض به رفتارهای غیرقانونی: مقصودی تصریح کرد ورود شرکتهای بزرگ و پرنفوذ به لوت تحت پوشش گردشگری و انجام فعالیتهای فراقانونی بدون ارائه طرح تکمیلی، در کنار تنهایی و مهجوریت این بیابان، علت اصلی کنارهگیری او از مدیریت پایگاه بوده است.