دیماه و پتک ناامیدی؛ از صندوق رآی شکسته تا جنبش خیابانی
نیما شجاعی دربارۀ ریشههای ناامیدی و بیاعتمادی از حکومت و شکلگیری جنبشهای خیابانی میگوید
نیما شجاعی، جامعهشناس و مدرس دانشگاه علامه طباطبایی، معتقد است حوادث دیماه همچون پتکی بر پیکر جامعه فرود آمد تا واقعیتهای زیرپوستی آن را عیان کرده و مردم را بیدار کند. از نظر او، ریشۀ جنبشهای اجتماعی معاصر را باید در پیوند میان نیازهای بنیادین و نابرابری ساختاری جستوجو کرد؛ جایی که تداوم یک دههای تورم بالای ۴۰ درصد و ضریب جینی 0.4، نابرابری را به مرحلۀ افسارگسیخته رسانده و بقا را به اولویت اول مردم تبدیل کرده است.
شجاعی معتقد است انسداد در پاسخگویی، مطالبات مردم را از صندوقهای رأی به سمت خیابان و از امید به تغییر بهسوی سیاست اعتراضی سوق داده است. پارادوکس اصلی اینجاست: درحالیکه در کشورهای توسعهیافته جنبشهای اجتماعی موتور اصلاحات هستند، در ایران این نوع کنشها تهدیدی بنیادی برای حاکمیت تلقی میشوند؛ نگاهی که بهجای حل مسئله، تقابل میان جامعه و قدرت را تشدید کرده است.
لازم به ذکر است گفتگو با نیما شجاعی، در بهمنماه سال 1404 ضبط شده است.