مراقبت از سالمندان در غبار فراموشی

تامین خدمات درمان سالمندان به یک کلاف پیچیده در سیاست‌گذاری اجتماعی کشور تبدیل شده است. قلمروی رفاه در میزگردی با عنوان «چالش‌های سالمندی در ایران» با حضور اعضای انجمن کنشگران سالمندی ایران به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است.

مازیار گیلانی‌نژاد، دبیر و بنیان‌گذار انجمن کنشگران سالمندی ایران با اشاره تغییرات هرم سنی جمعیت در ایران و نگرانی از قرار گرفتن سالمندان در قاعده هرم به جای جوانان [وسیع‌تر شدن جمعیت سالمندان نسبت به جوانان] در آینده نه چندان دور، گفت: پیر شدن جمعیت در دنیا موضوع جدیدی نیست اما در کشور ما که در دهه 50، 60 و 70 کشور جوانی بود، سالمندی موضوع جدیدی است؛ موضوعی که به قدر لازم به آن پرداخته نشده است. با تصمیماتی که در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گرفته می‌شوند، نمودهای سالمندی بحران‌زا خود را بیشتر و بیشتر نشان می‌دهد. 

او با طرح این پرسش که «مشخص نیست سیاست‌گذار برای 9 تا 10 میلیون جمعیت سالمند کشور چه تصمیماتی خواهد گرفت؟»، تصریح کرد: در دنیا، نظام سرمایه‌داری تامین سالمند را یک موضوع هزینه‌بر [کالای عمدتا عمومی فاقد توجیه مالی] می‌داند که باید حذف شود. 

دبیر انجمن کنشگران سالمندی ایران برای نمونه به اسناد عملکردی دولت ایتالیا در دوران کرونا در قبال سلامت سالمندان اشاره کرد. بر اساس این اسناد، دولت ایتالیا از ارائه خدمات درمانی به سالمندان بالای 80 سال و افراد دارای وضعیت وخیم سرباز زد. 

گیلانی‌نژاد به وضعیت سلامت سالمندان در ایران از جمله دندان سالمندان پرداخت و افزود: بیشتر سالمندان دندان سالم در دهان ندارند. شاهد گسترش سرطان‌های مری، معده و نای در میان این جمعیت هستیم و مشخص نیست که چرا تا این اندازه گسترش سرطان‌های گوارشی را شاهد هستیم. 

او با اشاره به هزینه‌های زیرمیزی درمان، ادامه داد: سالمند برای جراحی درمانی سرطان پروستات باید 100 میلیون تومان زیرمیزی پرداخت کند. 

بنیان‌گذار انجمن کنشگران سالمندی ایران به تخمین‌های مربوط به سن امید به زندگی در ایران هم انتقاد کرد: سن امید به زندگی در ایران 80 سال عنوان می‌شود؛ در حالی که سال 1403 مرکز آمار ایران میانگین سن فوتی‌ها را 66.8 سال درج کرد. 

ناصر اوسانلو، بنیان‌گذار و عضو شورای مرکزی انجمن کنشگران سالمندی ایران هم با طرح این پرسش که «مراقبت از سالمند در آینده چگونه انجام خواهد شد؟»، گفت: مراقبت از سالمندان متوجه اعضای خانواده از جمله زنان خواهد شد؛ زنانی که باید از کودکان خود هم مراقبت کنند؛ در نتیجه زنان امکان اشتغال خود را در آینده بیشتر و بیشتر از دست خواهند داد. 

به گفته اوسانلو کمبود مهدکودک‌های رایگان و ارزان قیمت هم بر سالمندان فشار مضاعفی وارد می‌کند؛ چرا که تحت این شرایط، مراقبت از نوه‌ها در ساعات کاری به سالمندان سپرده می‌شوند.