صدای خاموش بازنشستگان در هیاهوی تورم
دستمزدهای عقبمانده از تورم، صندوقهای خالی و دورنمای مبهم؛ روایتی از زندگی کارگرانی که پس از یک عمر تلاش، مستمری بازنشستگی هزینههای نصف ماهشان هم تأمین نمیشود
بازنشستگان یکعمر تلاش و حق بیمه خود را برای چنین روزی گذاشتهاند؛ روزی که یک سازمان بیمهگر حمایتگر، از آنها حداقل حمایت مالی را انجام دهد. آنچه امروز مشاهده میشود، حقوقی بیدفاع در برابر تورم است که حداقلهای قانونی هم در برابر آن اجرا نمیشود. حداقلهایی از جمله رشد دستمزد سالانه و ترمیم در برابر تورم که همواره در اتاقهای دربسته مدیران باقیمانده است. بازنشستگان نیز در سالهای اخیر به تجمعات صنفی پرداختهاند و به علت جنگ و شرایط خاص متوقف شده بود، حالا دوباره شروع شده است. بازنشستگان رشت و بعد بازنشستگان شوش و هفتتپه در روز یکشنبه، 20 اردیبهشتماه، اولین تجمع سال 1405 را برگزار کردند. قلمرو رفاه برای بررسی این موضوع با علی نجاتی، کارگر بازنشسته نیشکر هفتتپه و فعال کارگری گفتوگو کرد.
بر اساس گفتههای بازنشستگان، مستمری بازنشستگی حتی هزینههای نصف ماه را هم تأمین نمیکند. اگر ممکن است کمی جزئیتر بگویید بیشترین فشار تورمی در کدام بخش از سبد هزینههای شما (مسکن، درمان، خوراک) حس میشود؟
نه فقط کسانی که بازنشستگی میگیرند، بلکه کارگران و معلمان و کارمندانی که مزد میگیرند، باتوجهبه شرایط اقتصادی امروز، روزگار سختی دارند. اوضاع اسفبار که بر قیمت کالاها، درمان و مسکن و... حاکم است، دستمزدها در برابر این تورم ناتوان است. ما چندین سال است که در برابر این وضعیت اعتراض میکنیم؛ اما صدای ما به مسئولین نمیرسد. مسئولین صدای کارگران و بازنشستگان را نمیشنوند. حقوق اداره کار که سال گذشته 13 میلیون تومان بود امسال به 16 میلیون تومان رسیده که در نهایت به 23 میلیون میرسد. این رقم چند روز از زندگی یک خانواده کارگری در ماه را تأمین میکند؟ مسئولین میگویند با تورم فعلی، حقوق زیر 50 میلیون زیر خطفقر است. حدود 25 میلیونتومانی در مقابل آن 50 میلیون یعنی زیر خطفقر! خیلی از کارخانهها شرایطشان نامشخص است و کارگرانشان تعدیل شدهاند. اگر هم کسی کار داشته باشد و به طور منظم حقوق بگیرد، مسلماً از خطفقر عقب است. حقوق اداره کار خیلی وضعیت اسفبار دارد. در شهرهای بزرگ که کارگران عموماً مستأجر هستند، وضعیت فلاکت باری بر زندگیها حاکم است.
تأخیر در ابلاغ احکام جدید چه چالشهای روزمرهای را در همین ماه ابتدایی سال برای شما و خانوادههایتان ایجاد کرده است؟
درگذشته میگفتند باتوجهبه تورم سالانه، دستمزدها افزایش مییابد و اجناس هم درصدی گران میشد. الان که هیچگونه حکمی ابلاغ نشده، خانوادهها تحت بدترین شرایط قرار گرفته و اجناس هم به این بهانه گران شدهاند. دستمزدی که یک کارگر حتی با حقوق امسال دریافت میکند، مثل فیلوفنجان میماند. هیچ همخوانی میان حقوق و هزینه وجود ندارد. مردم از نظر معیشتی روزگار سختی را میگذرانند.
یکی از مطالبات شما پرداخت بدهی دولت و تخصیص بخشی از مالیات بر ارزش افزوده به تأمین اجتماعی است. فکر میکنید چه تفاوتی میان صندوق تأمین اجتماعی و سایر صندوقهای بازنشستگی وجود دارد که موردتوجه دولت قرار نمیگیرد؟
الان صندوق تأمین اجتماعی یک صندوق بینالنسلی است. این صندوق حال تلاش بیمهپردازانی است که برای آینده بیمه پرداخت میکنند. متأسفانه چون هیئتامنای ما زیر نظر دولت و وزارت کار است، به مطالبات نرسیدهایم. دولت نهتنها کمکی به این صندوق نمیکند، بلکه از این صندوق قرض میگیرد و جاهای دیگر هزینه میکند. صندوق به همین خاطر با کمبود منابع مواجه شده و دولت هم بدهیهای خود را به صندوق نمیپردازد. به همین خاطر است که میبینیم صندوق بازنشستگان با چالشی مواجه است که برای پرداخت حقوق بازنشستگان هم دچار مشکل است. ورودیهای صندوق تأمین اجتماعی هم کم شده است. تعطیلی شرکتها مسلماً باعث کاهش ورودی صندوقها میشود.
اگر احکام جدید صادر شود؛ اما ارقام آن با مصوبه شورایعالی کار (ماده ۴۱) و مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی همخوانی نداشته باشد، برنامه بعدی شما و سایر تشکلهای بازنشستگان چه خواهد بود؟
در ارتباط با بحث ماده 96 و افزایش دستمزد سالانه که تا امروز خبری از آن نشده است، یک مشکل اساسی برای بازنشستگان شده است. تنها راه پیش روی بازنشستگان اعتراض است. الان میگویند کشور تحت شرایط خاص جنگی و بحران است و اعتراض نکنید. توده بازنشستهای که باید اعتراض خود را عملی کند، درگیر ممیزیهای زیادی شده است. در حال حاضر با نشستها و گفتگوهایی که با مسئولین تأمین اجتماعی داشتهایم، پیش میرویم. اگر نتیجهای کسب نشد و مسئله از این جدیتر شد، قطعاً بازنشستهها مثل سالهای گذشته مطالبات خود را با روشهای سالهای گذشته در خیابان بیان خواهند کرد.