مسیر آشتی؛ از استبداد به دموکراسی
اگر فراموش کنیم، عدالت چه می‌شود؟
اسقف اعظم دزموند مپیلو توتو (Desmond Mpilo Tutu) (متولد 7 اکتبر 1931) از فعالان صلح و رهبران جنبش ضدآپارتاید آفریقای جنوبی است که در سال 1984 برنده جایزه صلح نوبل شد. او در سال 1996 به عنوان اسقف اعظم کیپ‌تاون آفریقای‌جنوبی بازنشسته شد و در سال‌های اخیر به عنوان خطیب به کشورهای مختلف دعوت شده است. توتو کسی است که نلسون ماندلا، رئیس‌جمهوری فقید آفریقای جنوبی، او را به عنوان رئیس کمیسیون حقیقت و آشتی برگزید.
وی در کتاب «مسیر آشتی از استبداد به دموکراسی»، آگاهی عمیق خود را در گذر از تجربه سخت و دردناک گذار از رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی به تصویر کشیده است. توتو این بحث را مطرح می‌کند که آشتی حقیقی میان مردم و حاکمان مستبد، با انکار گذشته به دست نمی‌آید. توتو که سال‌ها در دوران آپارتاید زندگی کرده، می‌گوید که چگونه با صبر و صداقت می‌توان دنیایی جدید و انسانی‌تر ساخت.
تا سال 1994، دولت اقلیت سفیدپوست در کشور آفریقای جنوبی بر سر کار بود که جامعه را بر اساس نظام «آپارتاید» یا «اصل برتری نژادی» اداره می‌کرد. 30 میلیون سیاهپوست ساکن این کشور که 70 درصد از جمعیت را تشکیل می‌دادند، نه حق رأی داشتند، نه اجازه داشتند در اماکن عمومی با سفیدپوستان دیده شوند، و نه فرزندان‌شان از امکان تحصیل مناسبی برخوردار بودند. بسیاری از سیاهپوستان در فقر مطلق در شهرک‌های زاغه‌نشینی زندگی می‌کردند که دولت برای‌شان ایجاد کرده بود. هرگونه اعتراضی به‌شدت سرکوب می‌شد. اما نظام آپارتاید سرانجام فروپاشید. نلسون ماندلا در سال 1990 از زندان آزاد شد و در سال 1994، در انتخاباتی که همگان در آن حق رأی داشتند، به‌عنوان رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی انتخاب گردید.
توتو در کتاب «مسیر آشتی از استبداد به دموکراسی» تلاش کرد فرایند شکل‌گیری کمیسیون حقیقت و آشتی، مشکلات حقوقی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی پیش‌رو و دستاوردهای آن را توضیح دهد. نگرش مذهبی و عقیدتی اسقف توتو در سراسر کتاب و در ماجراهایی که شرح می‌دهد، بسیار پررنگ است. او در جاهایی سعی کرده دستاوردها و نتایج این کمیسیون را به رغم وجود این همه مشکلات، یکی از معجزه‌های خداوند قلمداد کند. او می‌نویسد: «هنوز می‌توان به وجود معجزه و قدرت خداوند ایمان داشت و منتظر وقوع آن در هر نقطه از جهان بود».
وی تأثیرات نهادی و سازمانی را بیش از تأثیر فرد و عملکردش در این فرایند مورد بررسی و توجه قرار می‌دهد، به ویژه در آن بخش از کتاب که به تجربه حضور نمایندگانی از بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، مذهبی، بهداشتی و رسانه‌ای در برابر دادگاه کمیسیون حقیقت و آشتی و ارائه شهادت‌ها و گزارش‌های آن‌ها در خصوص چگونگی عملکرد رژیم آپارتاید می‌پردازد، به خوبی نقش ساختارها و سازمان‌ها را در شکل‌گیری رفتارهای خشن و اقدام‌هایی که منجر به نقش حقوق بشر شده، واکاوی می‌کند. ت
أثیر و نفوذ ادبیات آپارتاید بر اندیشه و ذهن افراد، چه سیاه و چه سفید، به حدی بود که اسقف دزموند توتو، همه شهروندان آفریقای‌جنوبی را قربانیان این رژیم می‌داند و بزرگ‌ترین و مشکل‌ترین وظیفه کمیسیون حقیقت و آشتی را التیام بخشیدن به آلام این ملت آسیب‌دیده، شکننده و رنج کشیده ارزیابی می‌کند.
مسیر آشتی از استبداد به دموکراسی
نویسنده: دزموند مپیلو توتو
مترجم:بهمن احمدی اموییبنگاه
نشر و ترجمه کتاب پارسه
362 صفحه