تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت عاطفی

موسسه گالوپ نتایج نظرسنجی سلامت عاطفی را که در ۹۷ کشور جهان اجرا شد، منتشر کرد. این گزارش با عنوان «وضعیت سلامت عاطفی جهان در سال ۲۰۲۶» (State of the World's Emotional Health 2026) که توسط مؤسسه گالوپ (Gallup) منتشر شده، به بررسی ارتباط بین استفاده از شبکه‌های اجتماعی و سلامت عاطفی در سطح جهانی می‌پردازد. 

گزارش امسال بر شبکه‌های اجتماعی و نقش آن‌ها در احساسات مثبت و منفی افراد متمرکز است. متن با اشاره به این واقعیت آغاز می‌شود که استفاده از شبکه‌های اجتماعی به بخش مهمی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است؛ به‌طوری‌که متوسط استفاده در کشورهای بررسی‌شده به ۸۱ درصد می‌رسد. این میزان در بحرین و لبنان ۹۸ درصد است، درحالی‌که در چاد تنها ۱۲ درصد گزارش شده است. تفاوت نسلی نیز چشمگیر است: ۹۵ درصد افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، در مقایسه با ۶۰ درصد افراد ۵۰ ساله و بالاتر. بنابراین، شبکه‌های اجتماعی بیش از همه به تجربه روزمره نسل جوان گره خورده‌اند.

بر اساس این گزارش، رابطه بین شبکه‌های اجتماعی و بهزیستی ساده نیست. استفاده از شبکه‌های اجتماعی پس از تعدیل عوامل مختلف (مانند سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد و وضعیت سلامتی)، با نتایج نسبتاً مطلوبی در برخی عواطف مثبت (مانند لذت بردن، خندیدن، یادگیری چیزهای جالب و احترام دیدن) و ارزیابی کلی زندگی همراه است. 

در ارزیابی پیامدهای استفاده سنگین از شبکه‌های اجتماعی، تفاوت‌های جغرافیایی و نسلی به چشم می‌خورد. ارتباط استفاده زیاد با سلامت عاطفی در همه کشورها و گروه‌های سنی یکسان نیست. در کشورهای پردرآمد، استفاده سنگین با ارزیابی پایین‌تر افراد از زندگی ارتباط دارد؛ این الگو در کشورهای غیرپردرآمد به همان شکل مشاهده نمی‌شود. در میان جوانان نیز نتایج کشورها متفاوت است: در برخی کشورها، از جمله ایالات متحده، کانادا، اسرائیل، استرالیا و هلند، استفاده زیاد با ارزیابی منفی‌تر از زندگی همراه است؛ اما در کشورهایی مانند مکزیک، لهستان و ایرلند، ارتباطی مثبت گزارش شده است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد تأثیر شبکه‌های اجتماعی به زمینه اجتماعی و ملی نیز وابسته است.

گزارش گالوپ در کنار بررسی شبکه‌های اجتماعی، تصویری از وضعیت عمومی سلامت عاطفی جهان ارائه می‌کند. در سال گذشته میلادی، ۳۸ درصد مردم نگران، ۳۶ درصد دچار استرس، ۳۳ درصد درگیر درد جسمانی، ۲۶ درصد غمگین و ۲۳ درصد خشمگین بوده‌اند؛ این ارقام در مجموع تفاوت چشمگیری با سال قبل نداشته‌اند، اما در مقایسه با سال ۲۰۰۶، نگرانی، استرس، غمگینی، درد جسمانی و خشم افزایش یافته‌اند. همزمان، کشورهایی مانند استرالیا، برزیل، کانادا، آلمان، اندونزی، ایرلند، پرتغال، اسلوونی، بریتانیا و ایالات متحده محدودیت‌های سنی برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی را بررسی کرده یا به‌سوی اجرای آن‌ها رفته‌اند.

گزارش در نهایت بر این نکته تأکید دارد که مسئله اصلی صرفاً حضور یا عدم حضور در شبکه‌های اجتماعی نیست، بلکه الگوی استفاده از آن‌ها و ارتباط این الگو با سلامت عاطفی افراد است.