اروپا در آستانه چرخش سیاسی
انتخابات فشرده یکسال آینده در اروپا، زیر فشار رشد احزاب ملیگرا و راست افراطی
اروپا در آستانه دورهای پرتراکم از انتخابات قرار گرفته است؛ دورهای که ممکن است آرایش سیاسی قاره را تغییر دهد. افزایش حمایت از احزاب راستگرا، احتمال ائتلاف احزاب جریان اصلی با نیروهای راست افراطی و تشدید اختلافها بر سر مهاجرت، بودجه و سیاست خارجی، نگرانیهایی درباره آینده همکاریهای اروپایی ایجاد کرده است. روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی به احتمالات قوی درباره برآمده راست در اروپا اشاره کرده که بخشهایی از آن را میخوانید.
یک سال سرنوشتساز برای سیاست اروپا
بر اساس گزارش فایننشالتایمز، در فاصله ۱۲ ماه، چهار کشور از پنج کشور پرجمعیت اتحادیه اروپا، در کنار چهار کشور کوچکتر، انتخابات برگزار میکنند. انتخابات زودهنگام اسپانیا در ۲۹ نوامبر آغاز این دوره فشرده است. در ادامه، انتخابات ریاستجمهوری و پارلمانی فرانسه، انتخابات پارلمانی لهستان و رأیگیری در کشورهایی مانند استونی، فنلاند، یونان و اسلواکی نیز در پیش خواهد بود.
این همزمانی میتواند تمرکز دولتها را بر رقابتهای داخلی افزایش دهد و تمایل آنها را برای مصالحه درباره موضوعاتی مانند بودجه اتحادیه اروپا کاهش دهد؛ زیرا رهبران ممکن است نگران باشند که در جریان کارزارهای انتخاباتی، به کوتاهآمدن در برابر منافع ملی متهم شوند.
پایان فاصلهگذاری با راست افراطی؟
یکی از روندهای مهم، افزایش آمادگی احزاب راست میانه برای همکاری با احزاب راست افراطی است؛ روندی که به تضعیف سیاست موسوم به «دیوار آتش» یا خودداری از ائتلاف با این جریانها اشاره دارد.
در اسپانیا، حزب محافظهکار مردم احتمال همکاری با حزب ووکس را رد نکرده است. در فرانسه، مارین لوپن و حزب تجمع ملی از بازیگران اصلی رقابت سیاسیاند. در لهستان نیز احزاب راستگرا با وجود اختلافات داخلی، از حمایت قابلتوجهی برخوردارند. در ایتالیا هم احتمال تغییر در ترکیب ائتلافهای سیاسی مطرح شده است.
همزمان، برخی احزاب قدیمیتر راست افراطی، از جمله آلترناتیو برای آلمان، با نزدیکترشدن به قدرت از تعدیل مواضع خود فاصله گرفتهاند و جریانهای تازهای نیز با مواضع رادیکالتر ظهور کردهاند.
فشار اقتصادی و افول خوشبینی گذشته
نویسندگان و تحلیلگران مورد استناد گزارش، وضعیت کنونی را با اواخر دهه ۱۹۹۰ مقایسه میکنند؛ دورهای که احزاب چپ میانه در بسیاری از کشورهای اروپایی قدرت داشتند، اقتصاد رشد میکرد و اتحادیه اروپا در مسیر معرفی پول واحد پیش میرفت.
اکنون، در مقابل، اقتصاد اروپا با ضعف رشد، فشار بر سطح زندگی و محدودیتهای مالی دولتها روبهروست. مشکلات سیاستگذاری نیز حلنشده باقی ماندهاند. در چنین شرایطی، احزاب ملیگرا و بومیگرا میکوشند خود را نماینده تغییر معرفی کنند و از نارضایتی عمومی بهره ببرند.
چالش تازه برای اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا پیشتر نیز با دولتها و رهبران ملیگرایی روبهرو بوده که در موضوعاتی مانند حمایت از اوکراین با سیاستهای مشترک مخالفت کردهاند. اما گسترش همزمان این جریانها در چند کشور میتواند هماهنگی میان اعضا را دشوارتر کند.
به باور تحلیلگران نقلشده در گزارش، اگر احزاب ملیگرا و راست افراطی در چند کشور کلیدی به قدرت برسند، پیامدهای آن ممکن است از اختلافهای موردی فراتر رود و بر شیوه عملکرد اتحادیه اروپا اثر بگذارد. انتخابات پیش رو از این منظر فقط رقابتی داخلی نیست؛ نتیجه آنها میتواند مسیر همکاری سیاسی و اقتصادی اروپا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.