معلمان و پرستاران در آستانه خروج؛ هزینه بحران بر دوش مردم

 انتشار ویدیوهایی از استعفای معلمان و پرستاران در شبکه‌های اجتماعی، بار دیگر وضعیت معیشتی و شغلی دو گروه کلیدی در آموزش و سلامت را به کانون توجه آورده است. هرچند آمار دقیقی از شمار این استعفاها در دست نیست، فعالان صنفی هشدار می‌دهند که خروج نیروهای باتجربه می‌تواند کیفیت آموزش و مراقبت درمانی را کاهش دهد و در نهایت، هزینه بحران را به مردم منتقل کند. خلاصه‌ای از گزارش روزنامه پیام ما را در این‌باره می خوانید

معلمان؛ گرفتار معیشت و بروکراسی

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، شرایط نامناسب معیشتی، حقوق‌های پایین، بی‌توجهی به کیفیت آموزش و افزایش تشریفات اداری را از عوامل خروج معلمان می‌داند. این شورا تأکید می‌کند که استعفاها را نمی‌توان صرفاً به عوامل بیرونی نسبت داد و باید سیاست‌های آموزشی و وضعیت اقتصادی فرهنگیان را نیز بررسی کرد.

به باور این تشکل، ادامه این روند می‌تواند کلاس‌های درس را از معلمان باتجربه خالی کند و کیفیت آموزش را تحت تأثیر قرار دهد.

پرستاران؛ ناامیدی از اصلاح شرایط

محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار، می‌گوید بخشی از پرستاران به این نتیجه رسیده‌اند که شرایط حرفه‌ای آنها اصلاح‌پذیر نیست و به وعده‌های مسئولان امید چندانی ندارند. دریافتی نامتناسب با حجم و مسئولیت کار، اضافه‌کاری، کمبود نیروی انسانی، نبود امنیت شغلی و تبعیض در پرداخت‌ها از مهم‌ترین دلایل ترک حرفه عنوان می‌شوند.

به گفته او، خروج پرستاران صرفاً مسئله‌ای صنفی نیست؛ کاهش نیروی مراقبتی می‌تواند فشار کاری کارکنان باقی‌مانده را افزایش دهد و دسترسی بیماران به خدمات مناسب را با مشکل روبه‌رو کند.

شکاف پرداخت‌ها و بحران اعتماد

شریفی‌مقدم با انتقاد از اختلاف زیاد دریافتی‌ها در نظام سلامت، نبود شفافیت در پرداخت‌ها را یکی از عوامل احساس بی‌عدالتی می‌داند. به گفته او، اعضای مختلف یک تیم درمانی برای درمان بیمار نقش دارند، اما اختلاف درآمدی میان آنها گاه بسیار زیاد است.

او معتقد است انتشار شفاف اطلاعات مربوط به منابع و پرداخت‌های نظام سلامت می‌تواند به کاهش ابهام و بی‌اعتمادی کمک کند. از نگاه او، شفافیت، پاسخ‌گویی، جلوگیری از تعارض منافع و توزیع عادلانه منابع باید از اصول اصلی اداره نظام سلامت باشند.

آمارهای ناقص؛ تصویری نامعلوم از بحران

یکی از مشکلات اساسی، نبود آمار جامع درباره استعفا، مهاجرت و ترک شغل پرستاران است. شریفی‌مقدم توضیح می‌دهد که به‌دلیل تنوع رابطه‌های استخدامی، بسیاری از موارد خروج از نظام سلامت در آمار رسمی استعفا ثبت نمی‌شوند؛ بنابراین ارقام اعلام‌شده لزوماً ابعاد واقعی مسئله را نشان نمی‌دهند.

او همچنین نبود اطلاعات شفاف درباره خطاهای درمانی و پیامدهای کمبود نیرو را مانعی برای شناخت ریشه‌های بحران می‌داند. به اعتقاد او، ثبت و بررسی خطاها باید به شناسایی عواملی مانند فشار کاری، شیفت‌های طولانی و کمبود نیروی انسانی کمک کند، نه اینکه صرفاً به برخورد با کارکنان محدود شود.

بحران نیروی انسانی، هزینه‌ای برای جامعه

گزارش تأکید می‌کند که خروج نیروهای متخصص از آموزش و سلامت، پیامدهایی فراتر از محیط کار دارد. کمبود معلم می‌تواند کیفیت آموزش را کاهش دهد و کمبود پرستار، مراقبت از بیماران را دشوارتر کند. در چنین شرایطی، مردم بیش از گذشته با پیامدهای ضعف خدمات عمومی مواجه می‌شوند.

از نگاه دبیرکل خانه پرستار، ادامه این وضعیت بدون شفافیت، پاسخ‌گویی و اصلاح شرایط کاری، می‌تواند روند ترک حرفه را تشدید کند. حفظ نیروهای متخصص مستلزم توجه به دستمزد، حجم کار، امنیت شغلی و اعتماد به سیاست‌های اصلاحی است.