دیواری که دریا را می‌بلعد
دریاخواری در گیرودار جنگ در کنارک
چهار سال پس از توقف پروژه دیوار ساحلی کنارک، مسئولان محلی بار دیگر پیگیر اجرای طرحی شده‌اند که با عنوان «داکت حفاظتی» معرفی می‌شود، اما به گفته سازمان حفاظت محیط‌زیست، می‌تواند به استحصال زمین از دریا بینجامد. پشت دیوار نیمه‌کاره‌ای که پیش‌تر ساخته شده، فاضلاب و لجن انباشته شده و حالا اختلاف بر سر مجوزها و ضرورت اجرای پروژه، بار دیگر این طرح را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.
از آب‌گرفتگی تا استحصال زمین از دریا
آب‌گرفتگی کنارک در اسفند ۱۴۰۰، بهانه‌ای برای اجرای طرحی شد که هدف آن ساخت دیواری موازی خط ساحلی و درون آب بود. بر اساس طرح، قرار است سازه‌ای با فاصله از ساحل احداث و فضای پشت آن با خاک‌ریزی پر شود؛ فرایندی که به ایجاد زمین جدید از دریا منجر خواهد شد.
این پروژه با اعتراض صیادان، اهالی و فعالان محلی روبه‌رو شد. سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز با آن مخالفت کرد و در نهایت، با ورود دادستانی، عملیات اجرایی متوقف شد؛ هرچند بخشی از دیوار که تا آن زمان ساخته شده بود، همچنان باقی ماند.
مسئولان محلی در پیگیری‌های پیشین، ساماندهی اسکله صیادی، مقابله با آسیب توفان‌های دریایی به خانه‌های مسکونی و ایجاد ظرفیت گردشگری را از دلایل اجرای طرح عنوان کرده بودند.
فرمانداری می‌گوید مجوز داریم؛ محیط‌زیست رد می‌کند
اختلاف بر سر وضعیت مجوز پروژه، یکی از اصلی‌ترین محورهای مناقشه است. محسن شیخی، مسئول روابط عمومی فرمانداری کنارک، گفته است مجوزهای لازم برای اجرای طرح از سوی اداره کل حفاظت محیط‌زیست سیستان‌وبلوچستان صادر شده است.
اما شهرام فداکار، مدیرکل زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست، این ادعا را رد کرده و گفته است سازمان حفاظت محیط‌زیست مجوزی برای ساخت چنین موج‌شکنی صادر نکرده است.
فداکار همچنین ضرورت اجرای سازه با هدف مقابله با توفان‌های دریایی و ساماندهی شناورهای صیادی را زیر سؤال برده است. به گفته او، انباشت فاضلاب و لجن پشت دیوار نشان می‌دهد پروژه بدون مطالعات کافی اجرا شده است.
دیوار نیمه‌کاره و حوضچه‌های فاضلاب
یکی از پیامدهای ملموس اجرای نیمه‌تمام پروژه، شکل‌گیری حوضچه‌های فاضلاب و لجن در فضای محصورشده پشت دیوار است؛ وضعیتی که زندگی اهالی را تحت تأثیر قرار داده است.
به گفته مسئول سازمان حفاظت محیط‌زیست، نبود شبکه مناسب جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب در کنارک باعث شده است فاضلاب شهری در پشت سازه انباشته شود. این مسئله، نگرانی‌ها درباره پیامدهای زیست‌محیطی طرح را افزایش داده و پرسش‌هایی درباره تناسب راهکار انتخاب‌شده با مشکلات واقعی شهر مطرح کرده است.
صیادان؛ میان فشار معیشتی و طرحی مناقشه‌برانگیز
از نگاه صیادان و فعالان محلی، ازسرگیری پروژه در شرایطی که جامعه صیادی کنارک با مشکلات معیشتی و خسارت‌های ناشی از جنگ روبه‌روست، نگران‌کننده است. آنها معتقدند رسیدگی به وضعیت مردم و معیشت خانواده‌های صیاد باید در اولویت قرار گیرد، نه پیگیری دوباره طرحی که پیش‌تر با اعتراض محلی و مخالفت محیط‌زیست متوقف شده بود.
با گذشت چهار سال از آغاز پروژه، دیوار نیمه‌کاره همچنان پابرجاست و مسئولان محلی بر ادامه طرح اصرار دارند؛ درحالی‌که اختلاف درباره مجوزها و پیامدهای زیست‌محیطی آن حل نشده است.
پرونده دیوار ساحلی کنارک بار دیگر این پرسش را پیش می‌کشد که آیا می‌توان با عنوان حفاظت از شهر و ساحل، سازه‌ای را در دریا پیش برد که پیامدهای آن برای محیط‌زیست و زندگی مردم هنوز محل اختلاف است؟