قلمرو رفاه

موانع ساختاری زنجیره سفر در ایران

چالش زنجیره‌ای حمل‌ونقل و پتانسیل اقتصادی مغفول در سفر معلولان

20 شهریور 1405 - 16:11 | جامعه
صبا رضایی
صبا رضایی روزنامه‌نگار
تنظیم نمایش متن
گردشگری افراد دارای معلولیت و سالمندان در ایران به دلیل وجود موانع گسترده عمرانی، حمل‌ونقلی و فرهنگی همچنان با استانداردهای جهانی فاصله دارد. به گفته محمداسماعیل شیخ‌قرایی، دبیر میز گردشگری دسترس‌پذیر، حدود ۳۰ درصد از جمعیت کشور (شامل ۱۵ درصد افراد دارای معلولیت و ۱۵ درصد سالمندان) به زیرساخت‌های دسترس‌پذیر نیازمند هستند. با این حال، غلبه نگاه مقطعی و کپی‌برداری فیزیکی بدون تغییر در رفتار مدنی باعث شده تا هنوز هیچ مقصد گردشگری کاملاً دسترس‌پذیری در کشور شکل نگیرد؛ چالشی که فراتر از یک مسئولیت اجتماعی، نیازمند عزم ملی و درک ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی این بازار مغفول است. خلاصه‌‌ای از گزارش روزنامه پیام ما را دراین‌باره بنویسید.

بررسی فرآیندهای فضایی نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از اقدامات عمرانی به دلیل نبود تفکر سیستماتیک، منجر به دسترس‌پذیری واقعی نمی‌شوند. برای نمونه، احداث یک رمپ فیزیکی در ورودی ساختمان، در صورت پارک خودرو مقابل آن یا وجود موانع در فضاهای داخلی، عملاً کارکرد خود را از دست می‌دهد. مفهوم دسترس‌پذیری یک زنجیره متصل از خانه تا مقصد است؛ به طوری که اگر وسایل حمل‌ونقل عمومی مناسب (مانند تاکسی‌های مجهز یا وسایل بین‌شهری استاندارد) وجود نداشته باشد، مناسب‌سازی تک‌بناهای اقامتی یا موزه‌ها بی‌اثر می‌ماند. در حال حاضر، حتی در تهران نیز نرخ مناسب‌سازی موزه‌ها بسیار پایین است و اطلاعات منسجم و شفافی از وضعیت دسترس‌پذیری هتل‌ها برای گردشگران داخلی و خارجی وجود ندارد.
توسعه زیرساخت‌های دسترس‌پذیر علاوه بر پاسخ به یک حق شهروندی و مسئولیت اجتماعی، توجیه و پتانسیل اقتصادی بالایی برای صنعت گردشگری دارد. یک فرد دارای معلولیت به دلیل محدودیت‌های حرکتی معمولاً به تنهایی سفر نمی‌کند و به طور میانگین ۳ تا ۴ نفر همراه دارد؛ بنابراین جذب این گروه به معنای جذب یک خانواده و افزایش پیمایش مالی هتل‌ها و رستوران‌هاست. برای برون‌رفت از وضعیت فعلی، سیاست‌گذاری وزارت میراث‌فرهنگی باید فازبندی شده و اصلاحات را از مسائل پایه‌ای آغاز کند. با توجه به هزینه سنگین اصلاح هتل‌های قدیمی، الزام هتل‌های جدیدالاحداث به رعایت استانداردهای دسترس‌پذیری در بدو ساخت و منوط کردن ارتقای مجوزها به سطح دسترسی، راهکاری کارآمد است. در نهایت، حل این بن‌بست مستلزم همکاری بین‌نهادی شهرداری‌ها در مرحله صدور پایان‌کار ساختمان‌ها، وزارت راه و سازمان‌های مهندسی است