پلههای گرانقیمت تعرفه بدون در نظر گرفتن جمعیت خانوار
بررسی علل افزایش دو تا سه برابری بهای برق مشترکان خانگی و انتقادها به ساختار ناعادلانه الگوهای مصرف
در پی افزایش ناگهانی و دو تا سه برابری مبلغ قبض برق مشترکان در تیرماه ۱۴۰5، مسئولان وزارت نیرو علت را عبور از الگوی مصرف و ورود به پلههای تعرفه پلکانی اعلام کردهاند. این در حالی است که تعیین الگوی مصرف ثابت صرفاً بر اساس اقلیم آبوهوایی و بیتوجهی به متغیرهایی چون تعداد اعضای خانوار و میزان فرسودگی ساختمانها، موجی از انتقادها را درباره شفافیت و عدالت این سازوکار در شرایط دشوار اقتصادی برانگیخته است. مهمترین نکتههای یک گزارش روزنامه پیام ما را دراینباره میخوانید.
مکانیسم تعرفه پلکانی: طبق ماده ۶ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، مصرف زیر الگو (۳۰۰ کیلوواتساعت در ماه برای مناطق عادی) مشمول ۸۲ درصد تخفیف یارانهای میشود. با عبور از الگو، بهای برق مازاد بر اساس ۴ پله محاسباتی افزایش یافته و در پلههای آخر نرخ آن تا ۵ برابر قیمت تأمین برق محاسبه میشود؛ پدیدهای که حتی با روشن ماندن یک لامپ اضافه رخ میدهد.
نادیده گرفتن تفاوتهای ساختاری: الگوهای فعلی بر اساس رفتار مصرف عمومی ۷۵ درصد مشترکان در ۵ اقلیم کشور چیده شده است. در این فرمول، مصرف یک خانواده پرجمعیت با یک فرد مجرد یکسان فرض شده و ساکنان خانههای فرسوده بدون عایقبندی ناخواسته وارد پلههای نجومی میشوند.
تلاش برای مهار ناترازی: وزارت نیرو اقداماتی نظیر افزایش ۴.۶ برابری ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر، ورود ۲۴۵۰ مگاوات نیروگاه حرارتی به مدار و برنامههای بهینهسازی سرمایشی را در دستور کار دارد؛ اما کارشناسان معتقدند این اقدامات پاسخگوی سؤالات پیرامون عدالت توزیعی هزینه ناترازی بر دوش خانوارها نیست.