کندوان، بدون نسخه دولتــی
نگاهی به تحول توریستی در کندوان پساز ثبت جهانی
اگر موئیل تصویری از مسیر پیش روست، کندوان تجربهای از مقصد این راه است؛ روستایی که پس از ثبت جهانی، علاوه بر شناختهشدن بیشتر در سطح بینالمللی، تغییراتی را در مشارکت مردم و توسعه بومگردی تجربه کرده است. خلاصهای از گفتوگوی روزنامه پیام ما با یک فعال حوزه توریسم را در این باره میخوانید.
انسیه میریمقدم، پژوهشگر و تسهیلگر، درباره اثرات ثبت کندوان در شناختهشدن بیشتر این روستا میگوید: «پیش از ثبت جهانی، کندوان همواره میزبان بازدیدکنندگان ثابتی از کشورهای همسایه و سایر نقاط جهان بود. ثبت جهانی باعث شد نام کندوان بیش از گذشته در فضای مجازی، میان تورگردانان و در شبکه مقاصد گردشگری جهان دیده شود. این فرآیند در واقع به «برندسازی» کندوان کمک کرد و آگاهی جهانی نسبت به این مقصد را افزایش داد.»
او همچنین به روند ثبت کندوان اشاره میکند: «مسئولان محلی پیش از آنکه به ثبت کندوان برای گردشگری فکر کنند، پرونده ثبت این روستا را به دلیل ارزشهای میراث فرهنگی آن در یونسکو باز کرده بودند. در آن زمان، شورای راهبردی متشکل از ادارهکل میراث فرهنگی، متخصصان حوزه گردشگری و دانشگاهیان تشکیل شده بود تا همواره نسبت به رصد و برنامهریزی برای کندوان اقدام کند. بنابراین این ساختار، زمینه خوبی برای استفاده از فرصت ثبت جهانی گردشگری فراهم کرد.»
میریمقدم در ادامه به ویژگی قابل توجه کندوان اشاره میکند: «برخلاف برخی روستاهای صخرهای نظیر لیوان که خانهها در دل کوه کنده شدهاند، ساختار کندوان بهگونهای است که واحدهای مسکونی از دل زمین بیرون زده و بهصورت ستونهای مخروطیشکل درآمدهاند. این خصوصیت زمینشناسی و معماری، جذابیتهای بصری و گردشگری این روستا را در سطح استان آذربایجان شرقی و کشور بینظیر کرده است.»
به گفته او، یکی از مهمترین تحولات ایجادشده پس از ثبت جهانی کندوان، تغییر نگاه مردم بومی است: «اگرچه سالها پیش موضوع احداث هتل گردشگری، مانند هتل لاله در ورودی روستا، با مخالفت جامعه محلی روبهرو بود، اما بهمرور زمان و با افزایش شمار گردشگران، اهالی متوجه شدند که مسافران به مکانی برای اقامت و خرید محصولات محلی نیاز دارند. همین نیاز ملموس، آنها را بهصورت خودجوش ترغیب کرد تا خانههای صخرهای خود را به اقامتگاههای بومگردی تبدیل کنند و در مسیر توسعه گردشگری گام بردارند.»