تمرکز بر فراگیری بیمه
بیمه اتباع خارجی و ایرانیان خارج از کشور، گامی در راستای مهمان‌نوازی ایرانی
تامین‌اجتماعی در مفهوم فراگیر آن، حقی است همگانی برای عموم افراد جامعه که تامین و تدارک بستر اجرایی آن از تکالیف دولت به شمار می‌رود و سازمان تامین‌اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمه‌گر اجتماعی کشور، از حدود 60 سال پیش تاکنون، بخش بزرگی از این وظیفه را بر دوش گرفته به نحوی که بیش از نیمی از جمعیت کشور، امروز بیمه‌شده تامین‌اجتماعی هستند. اما بیمه‌شدن پیش از این حد و مرزهایی گاه نانوشته داشت، به این معنا که اگرچه در قوانین تدابیری حداقلی برای بیمه اتباع خارجی شاغل در ایران پیش‌بینی شده بود اما عموما افرادی می‌توانستند از خدمات متنوع بیمه‌ای و درمانی سازمان تامین‌اجتماعی استفاده کنند که شهروند ایرانی بوده، در داخل کشور حضور داشته و مشغول به کار باشند.
سازمان تامین‌اجتماعی اما در سال‌های اخیر، در پاسخ به درخواست اتباع خارجی که در داخل کشور کار و زندگی می‌کنند و همچنین ایرانیانی که در خارج از کشور کار یا زندگی می‌کنند، چتر حمایتی خود را گسترش داده و در حال حاضر این دو گروه از افرا د هم،ساده‌تر از پیش می‌توانند از خدمات درمانی و بازنشستگی تامین‌اجتماعی برخوردار شوند.
قانونی که مغفول مانده بود
در شهریور ماه سال گذشته بود که مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی از فراهم شدن امکان بیمه اتباع خارجی در داخل کشور خبر داد و گفت بیش از 40 سال از حیات تامین‌اجتماعی می‌گذرد و در ماده 5 قانون تامین‌اجتماعی آمده که اتباع خارجی باید به طور اجباری تحت پوشش بیمه در آیند، اما این ماده قانونی به مدت 40 سال مغفول مانده بود تا اینکه این الزام و ظرفیت قانونی را در دولت یازدهم به‌کار گرفتیم.
دکتر سیدتقی نوربخش با بیان اینکه تمام ساختارها و نرم‌افزارهای لازم برای پوشش اتباع آماده شده افزود: بر این اساس اتباع دارای مجوز اشتغال و اقامت می‌توانند تحت پوشش این سازمان در آیند و حتی اگر مشغول به کار نیستند، می‌توانند در قالب مشاغل آزاد و اختیاری بیمه شوند. نوربخش، تثبیت نیروی انسانی، جلوگیری از ریسک و حوادث حین کار را از جمله مزیت‌های بیمه اتباع دانست و گفت: ایرانیان مهمان‌نواز هستند و این اقدام به نوعی در راستای اهداف نوع‌دوستانه و بشردوستانه در دستور کار قرار گرفت.
در کنار گسترش چتر بیمه‌ای به اتباع خارجی مقیم کشور، بخش بزرگی از هموطنان وجود داشتند که سال‌ها در داخل کشور کار کرده و حق بیمه پرداخته بودند، اما پس از خروج از کشور، نمی‌توانستند از این اندوخته استفاده کنند. بر همین اساس نوربخش همچنین از آغاز بیمه ایرانیان خارج از کشور خبر داد و گفت: این امکان هم فراهم شده که هموطنان ما که در کشورهای دیگر کار و زندگی می‌کنند با ورود به سایت سازمان تامین‌اجتماعی، سوابق خود را تکمیل و وارد سامانه بیمه‌ای خود شوند.
30 هزار تبعه خارجی تحت پوشش
با گذشت یک سال از آغاز طرح بیمه اتباع خارجی مقیم کشور، بیش از 30 هزار نفر از این اتباع تحت پوشش بیمه تامین‌اجتماعی قرار گرفته‌اند. مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی در این‌باره می‌گوید: تمامی اتباع خارجی که دارای پروانه کار یا کارت کار معتبر بوده و در کارگاه‌های مشمول قانون تامین‌اجتماعی شاغل هستند، مشمول بیمه اجباری بوده و کارفرمای آنان مسئول پرداخت حق بیمه سهم خود و بیمه‌شده به سازمان تامین‌اجتماعی است.
دکتر نوربخش با بیان اینکه بیمه اتباع خارجی اجباری است نه اختیاری، افزود: در گذشته بیمه اتباع خارجی سامانی نداشت ولی اکنون با همکاری‌ای که با نهادهای خارج از سازمان داریم، این افراد را در ابتدا شناسایی و این امکان را برای آنها فراهم می‌کنیم که هم به صورت مشاغل آزاد و هم به صورت بیمه اجباری، تحت پوشش تامین‌اجتماعی قرار گیرند.
20 کارگزاری برون‌مرزی
مدیرکل اتباع سازمان تامین‌اجتماعی نیز با اشاره به اینکه این سازمان روز‌به‌روز امکان بهره‌مندی ایرانیان مقیم خارج از کشور از خدمات بیمه‌ای را گسترش می‌دهد، می‌گوید: ایجاد کارگزاری‌های برون مرزی، تقویت زیرساخت‌های آی.تی، اطلاع‌رسانی و همکاری با وزارت امور خارجه و وزارت علوم، از جمله برنامه‌های سازمان تامین‌اجتماعی برای توسعه پوشش بیمه‌ای ایرانیان خارج از کشور است.
حسین جودکی با بیان اینکه اداره‌کل اتباع سازمان تامین‌اجتماعی سه کارکرد اصلی دارد گفت: پوشش بیمه‌ای ایرانیان خارج از کشور و اتباع خارجی مقیم داخل کشور و راهبری توافقنامه‌های سازمان تامین‌اجتماعی با سایر کشورها از جمله این وظایف است.
وی با اشاره به اینکه 20 کارگزار برون مرزی سازمان تامین‌اجتماعی آماده خدمت‌رسانی به هموطنان هستند گفت: کارگزاری‌های برون مرزی تامین‌اجتماعی در کشورهای گرجستان، اسپانیا، استرالیا، امارات متحده عربی، آلمان، ترکیه، عراق، چین، آذربایجان، عمان، قطر، کویت، کانادا، مالزی و اتحادیه اروپا فعال هستند. همچنین نام کارگزار، شماره تلفن و آدرس پست‌الکترونیک آنان در سایت بیمه اتباع سازمان تامین‌اجتماعی به نشانی www.mss.tamin.ir قرار داده شده است.
جودکی افزود: ایجاد کارگزاری در چهار یا پنج کشور دیگر در مرحله اخذ مجوز است و برای ایجاد کارگزاری در کشورهایی که جمعیت ایرانیان در آنها قابل توجه است بزودی فراخوان ویژه‌ای منتشر خواهیم کرد.
مدیرکل اتباع سازمان تامین‌اجتماعی در ادامه با اشاره به شیوه‌های بیمه شدن و بیمه‌پردازی ایرانیان خارج از کشور گفت: مراجعه شخص یا وکیل وی به یکی از شعب سازمان تامین‌اجتماعی، مراجعه به یکی از کارگزاران برون‌مرزی و ثبت تقاضا در سامانه اعلام درخواست بیمه ایرانیان خارج از کشور به نشانی
www.mss.tamin.ir راه‌هایی است که هموطنان مقیم خارج از کشور می‌توانند یکی از آنها را برای بیمه‌پردازی انتخاب کنند.
وی مزایای سازمان تامین‌اجتماعی برای ایرانیان خارج از کشور متقاضی بیمه را انواع مستمری‌ها، درمان در داخل کشور، کمک هزینه کفن و دفن و کمک هزینه وسایل کمک پزشکی برشمرد. جودکی در ادامه افزود: مقررات بیمه ایرانیان خارج از کشور با امکان انتخاب تعهدات و حمایت‌های متنوع در حال اجراست و تمامی ایرانیان با دارا بودن حداقل 18 سال و حداکثر 50 سال سن می‌توانند درخواست خود را ارائه دهند.
وی به امکان بیمه گروهی دیگر از ایرانیان خارج از کشور پرداخت و گفت: کارفرمایانی از ایران که مسئولیت پروژه‌ای در خارج از کشور را برعهده دارند و نیروی فنی و مهندسی اعزام می‌کنند، موظف هستند با ارائه لیست این افراد آنها را نزد سازمان تامین‌اجتماعی بیمه کنند. جودکی توصیه کرد: حال که پوشش بیمه‌ای برای ایرانیان خارج از کشور فراهم شده، این افراد چه شاغل باشند و چه غیرشاغل، برای کسب اطلاعات لازم و بیمه‌پردازی به سایت مذکور مراجعه کنند.
مدیرکل اتباع سازمان تامین‌اجتماعی در پایان اظهارکرد: دو گروه از بیمه ایرانیان خارج از کشور سازمان تامین‌اجتماعی استقبال خوبی کردند؛ اول ایرانیان مقیم کشورهای حوزه خلیج فارس و آسیای میانه و دوم گروهی از ایرانیان که قبلا در ایران سابقه بیمه‌پردازی داشتند و به علت مهاجرت به خارج از کشور، بیمه‌پردازی آنان متوقف شده بود و حالا با امکان فراهم شدن بیمه ایرانیان خارج از کشور بیمه خود را تا رسیدن به شرایط دریافت مستمری ادامه می‌دهند.
بیشتر بدانیم
کلیه اتباع ایرانی اعم از شاغل و غیرشاغل در خارج از کشور می‌توانند خود را نزد سازمان تامین‌اجتماعی بیمه کنند. مدارک و مستندات لازم برای درخواست بیمه ایرانیان خارج از کشور عبارت است از تکمیل فرم درخواست بیمه ایرانیان خارج از کشور و گذرنامه بیمه‌شده اصلی. حداکثر سن پذیرش تقاضا برای مردان و زنان در زمان ثبت‌نام 50 سال تمام و حداقل سن متقاضی در تاریخ ثبت تقاضا 18 سال تمام است، مگر اینکه گواهی رشد از مراجع ذی‌صلاح ارائه شود.
چنانچه سن متقاضی در زمان ثبت تقاضا بیش از 50 سال باشد، پذیرش درخواست وی منوط به دارای بودن سابقه حق بیمه قبلی معادل مدت مازاد سنی مقرر خواهد بود. برای مثال یک فرد 53 ساله تنها در صورتی که 3 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد، شرایط لازم جهت درخواست بیمه ایرانیان خارج از کشور را داراست و در غیر اینصورت اجابت درخواست این قبیل از متقاضیان امکان‌پذیر نیست. این نوع بیمه نیازمند سابقه قبلی پرداخت حق بیمه نزد سازمان تامین‌اجتماعی نیست و با مراجعه حضوری یا وکیل وی به شعب تامین‌اجتماعی در سراسر کشور امکان‌پذیر است.
نرخ حق بیمه ایرانیان خارج از کشور (سهم بیمه‌شده، سهم دولت و حق بیمه سهم درمان) بسته به اینکه از کدام از یک خدمات تامین‌اجتماعی استفاده کنند متفاوت است. این نوع بیمه‌شدگان می‌توانند از خدمات مستمری بازنشستگی، از‌کار‌افتادگی، بازماندگان، درمان داخل کشور، پرداخت کمک‌هزینه وسایل کمک پزشکی (اوروتز و پروتز) و کمک‌هزینه کفن و دفن استفاده کنند و میزان حق بیمه آنها عبارت است از بازنشستگی و فوت (16 درصد)، بازنشستگی، فوت و از‌کار‌افتادگی (20 درصد)، بازنشستگی، فوت و درمان (25 درصد)، بازنشستگی، فوت، از‌کار‌افتادگی و درمان (29 درصد). حداقل و حداکثر دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه برای متقاضی در صورتی که سابقه فرد در سازمان زیر 5 سال باشد، به انتخاب وی بین حداقل (معادل 5/1 برابر حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار در هر سال) تا حداکثر دستمزد مصوب است.
مبنای پرداخت حق بیمه متقاضیانی که بیش از 5 سال سابقه پرداخت حق بیمه دارند عبارت است از میانگین دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه آخرین 360 روز قبل از ثبت تقاضا مشروط بر اینکه مبلغ مزبور از 5/1 برابر حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار در زمان تقاضا کمتر نباشد.