قلمرو رفاه

نابرابری، قاتل خاموش محیط‌زیست

بررسی تأثیرات مخرب نابرابری اقتصادی بر آلودگی زیست‌محیطی و تغییرات اقلیمی

16 شهریور 1404 - 08:00 | توسعه پایدار
تنظیم نمایش متن

قلمرو رفاه: گزارش نشریه ساینس مگ نشان می‌دهد که بین مصرف گوشت و آب و تولید زباله با نابرابری رابطه مستقیمی وجود دارد. 

همه ما فکر می‌کنیم نابرابری فقط روی سلامت و حس خوشبختی ما تاثیر بدی دارد، اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد نابرابری روی محیط‌زیست نیز تاثیر منفی می‌گذارد و کشورهای ثروتمند دچار نابرابری زیاد، تغییرات اقلیمی و آلودگی زیست‌محیطی بیشتری را ایجاد می‌کنند. مطابق گزارشی که به تازگی وبگاه مجله ساینس مگ منتشر کرد، آمریکا که دارای بالاترین سطوح نابرابری اقتصادی در میان مردم است، بیشترین سهم را از لحاظ ایجاد آلودگی و ایجاد تغییرات اقلیمی در اختیار دارد.

سیاری از محصولاتی که ما خریداری و مصرف می‌کنیم، نیاز واقعی ما نیستند و به خاطر انبوه پیام‌های تبلیغاتی است که اسیر مصرف آنها می‌شویم. جالب است این محصولات که معمولا بیشترین میزان آلودگی زیست‌محیطی را ایجاد می‌کنند، در جوامع نابرابرتر بیشترین استفاده را دارند، چون سود بیشتری را عاید صاحبانشان می‌کنند. یکی از این موارد لباس‌های گرانقیمت است. طبق بررسی یک جامعه 2 هزار نفره از زنان در انگلستان بیشتر زنان ثروتمند بعد از 3 بار پوشیدن یک لباس آن را کهنه می‌بینند و لباس‌ها را دور می‌اندازند. همچنین در بحث تولید زباله نابرابرترین کشورها بیشترین میزان زباله را تولید می‌کنند. طبق نمودار (1) که براساس نسبت جمعیت کشورها تنظیم شده، ستون عمودی شاخص زباله زیست‌محیطی و ستون افقی سطح نابرابری در نظر گرفته شده است. کشورهایی همچون آمریکا و رژیم صهیونیستی که در سمت راست قرار دارند، بیشترین سطح نابرابری را دارند و کشورهایی که در قسمت بالاتر جدول هستند، میزان زباله بیشتری تولید می‌کنند. البته در این قسمت کشورهایی همچون سوئیس و دانمارک نیز حضور دارند که دلیل آن بیشتر دقت بالاتر در جمع‌آوری داده‌های مربوط به زباله‌هاست. با این حال، واضح است که کشورهایی که سطح نابرابری بیشتری دارند، میزان زباله بیشتری را نیز تولید می‌کنند. بازهم آمریکا در بالاترین رتبه قرار دارد و مردم ژاپن به طور میانگین حدود نصف مردم آمریکا زباله تولید می‌کنند.

خوردن گوشت

مصرف زیاد گوشت، مفید برای انسان‌ها و حتی برای سیاره زمین نیست. علاوه بر این فرایند پرورش دام‌ها در محیط‌زیست میزان زیادی گازهای گلخانه‌ای ایجاد می‌کند که نقش مهمی در آلودگی محیط‌زیست دارند. همچنین میزان محصولات زراعی که برای تغذیه دام‌هایی که ما گوشت‌شان را مصرف می‌کنیم، تولید می‌شود، بسیار بیش از حجمی است که خود انسان‌ها می‌توانند خود این محصولات زراعی گیاهی را مصرف کنند. بنابراین میزان مصرف گوشت بیش در هر کشور نشانه نامهربانی بیشتر آن جامعه با محیط‌زیست است. طبق آمار‌ها بیشتر زندگی حیوانی کره زمین برای مصرف انسان‌ها تغییر شکل یافته و پرورش زیاد این حیوانات اثرات منفی زیادی بر محیط‌زیست گذاشته است. طبق نمودار(2) نیز کشورهای نابرابرتر به مصرف گوشت حیوانی هرچه بیشتر تمایل دارند. هرچند درباره کشورهایی همچون استرالیا و نیوزلند می‌توان با اغماض بیشتری نگریست، چون این کشورها فرهنگ تاریخی کهنی برای پرورش گوسفند و دام‌ها دارند اما روند کلی جهانی بسیار خطرناک و واضح است. به هرحال، اگر به دنبال این هستیم که کره زمین ما سالم‌تر باشد و گازهای گلخانه‌ای کمتری تولید کند، باید در سطح جهانی از مصرف گوشت کاسته شود.

بحران آب و نابرابری

ما از آب برای کشت محصولات زراعی استفاده می‌کنیم تا این محصولات را به حیواناتی بدهیم که گوشت آنها را مصرف می‌کنیم. اما بخش زیادی از منابع آب نیز در صنایعی استفاده می‌شود که فراتر از نیاز واقعی ما است. استفاده آخری که ما از آب می‌کنیم، در مصرف خانگی است. اما در کشورهای ثروتمند نابرابرتر میزان اسراف و مصرف زیاد آب برای استفاده‌های شخصی بیشتر رواج دارد. بازهم آمریکا در این آمار بیشترین میزان استفاده شخصی و اسراف آب را در میان 25 کشور ثروتمند جهان در اختیار دارد، به طوری که میانگین مصرف یک فرد آمریکایی حدود 5/3 برابر یک آلمانی است. البته در این میان باید توجه داشت که استفاده زیاد آب در کشوری همچون استرالیا احتمالا به دلیل هوای بسیار گرم از کشورهای دیگر بیشتر است. به هرحال در این سه شاخص می‌توان دید بین کشورهای ثروتمند این میزان نابرابرتر و میزان آلودگی زیست‌محیطی بیشتر است. همچنین طبق این گزارش، میان میزان نابرابری و ایجاد دی‌اکسید‌کربن یا حمل‌و‌نقل زمینی و نیز مسافرت هوایی همین نسبت برقرار است.