کارگران روزمزد و کسب و کارهای کوچک در حالت اورژانسی
قطع اینترنت، افراد با درآمد موقت را به سرعت به زیر خط فقر میکشاند
روزنامه کاروکارگر، نزدیک به خانهکارگر، در تحلیلی نوشته که اعتراضهای اخیر و برخوردها با آن، وضعیت اقتصادی کشور را بدتر و هزینههای غیرمترقبهای برای دولت ایجاد کرد. دولت با کسری بودجه درگیر بود و منابع درآمدی نداشت و رویدادهای اخیر، و خصوصا قطع اینترنت و ضربه آن به کسبوکارهای خرد و اقشار فرودست، هزینههای قابل ملاحظهای را روی دست دولت گذاشت و ممکن است به خلق پول و تورم دوصدچندان منجر شود. بخشهایی از این تحلیل که به آسیب کارگران از این وضع پرداخته، میخوانید.
هرجا نااطمینانی وارد شود، عملاً امکان برنامهریزی را از بین میبرد و فعالیتهای اقتصادی را مختل میکند.این نااطمینانی اکنون با محدودیتهایی در فضای اینترنت هم همراه شده و صرفنظر از منشأ آن، فرصتها و انگیزههای اقتصادی به شدت کاهش یافتهاند. به همین دلیل، سیاستگذار باید با سرعت، عمل و تلاش کند میزان نااطمینانی را کاهش دهد.
فضای کسبوکار و فعالیتهای اقتصادی به شدت دشوار شده است
مسئله امروز دیگر فقط سرمایهگذاری بلندمدت نیست و حتی صاحبان کسبوکار برای برنامهریزیهای کوتاهمدت با مشکل مواجه هستند. این شرایط، فضای کسبوکار و فعالیتهای اقتصادی را به شدت دشوار کرده است. در چنین شرایطی که معمولاً تمرکز بر کسبوکار است، خانوادهها نیز در اتخاذ تصمیمهای ساده روزمره با دشواری مواجه میشوند و در تصمیمهایی مثل خرید مایحتاج غیرضروری یا تصمیمهای بلندمدتتر، مانند خرید خودرو و مسکن، با چالش مواجه میشوند. از این منظر، نااطمینانی و ریسک، لطمه بزرگی به اقتصاد وارد میکنند.
شاخصهای رفاهی خانوار اصلا وضعیت خوبی ندارند. واقعیت این است که این اتفاق در شرایطی رخ داده که وضعیت اقتصادی کشور بدتر از قبل شده و بهدلیل جهش نرخ ارز یکسری نااطمینانی وارد شد و نرخ سرمایهگذاری طی تقریباً یک دهه گذشته منفی بوده و شاخصهای رفاهی خانوار هم وضعیت مطلوبی ندارند.
درست است که این یک شوک است اما مهم است که بدانیم این شوک در چه سطحی از رشد اقتصادی وارد میشود و در وضعیت فعلی میتواند اثر شدیدتری داشته باشد. به طور ساده، تصور کنید کسبوکارهای اینترنتی که زندگی متوسط بسیاری از افراد به آنها وابسته است به دلیل قطعی اینترنت برای دو تا سه هفته دسترسی به منبع درآمد خود را از دست دادهاند. این گروهها خیلی سریع ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند.
هرچند برای کسبوکارهای بزرگ هم نگرانی وجود دارد اما نگرانی اصلی برای افرادی است که درآمد ثابت ندارند و درآمدهای موقتشان دچار اختلال شده و این افراد ممکن است به سرعت به زیر خط فقر سقوط کنند.
فشارهای اقتصادی بر مردم میتواند از وضعیت فعلی نیز بیشتر شود. کسبوکارهای کوچک و کارگران روزمزد که به دلیل رکود یا نااطمینانی که وجود دارد ممکن است شغلشان از بین رفته باشد، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند و آسیبی که میبینند از جنس حیات و ممات و از جنس قرار گرفتن در نقطه فقر است و بسیار آزاردهنده خواهد بود.
احتمالاً شاهد خروج شدیدتر سرمایه خواهیم بود. در بلندمدت، این وضعیت میتواند نگرانیها درباره کسبوکارها را افزایش دهد. هرچند کسبوکارها مشکلات کوتاهمدت هم دارند اما منظر کلی داستان تغییر میکند و اگر فقر همراه با تنشهای اجتماعی که پیشتر شاهد آن بودیم افزایش یابد، فضای سیاستگذاری محدودتر میشود و فشارهای اقتصادی بر مردم میتواند از وضعیت فعلی نیز بدتر شود.