سیاست بوتانی

جرمی بنتام، فیلسوف مکتب فایده‌گرایی، معتقد است هدف اصلی حکومت باید کسب بیشترین حد شادکامی و رضایت برای بیشترین تعداد افراد جامعه باشد. او معتقد است حکومت‌ها با سیاستگذاری درست می‌توانند لذت و شادکامی را به بیشترین حد و درد و رنج را به کمترین حد آن برسانند. با وجود اینکه بنتام هیچگاه نتوانست ثابت کند که چرا باید شدت و حدت لذات و آلام را سنجید، تلاش او برای برقراری رابطه میان اِلمان‌های روانی افراد یک جامعه و سیاست‌های حکومتی، وجهی ماندگار در اندیشه سیاسی و پای آن به عرصه عملی حکومت‌ها نیز کشیده شد.

اولین کشوری که شادکامی را مبنای سیاستگذاری و حکومت خود قرار داد کشور کوچک «بوتان» (واقع شده میان هند و چین) بود. وانچوک، پادشاه جدید این کشور، در سال 1972 اعلام کرد معیار اصلی بوتان برای اندازه‌گیری پیشرفت، به جای تولید ناخالص ملی از این پس «شادکامی ناخالص ملی» خواهد بود. پس از آن نیز کشورهای دیگر چون بریتانیا، چین و استرالیا، همگی به‌کارگیری شاخص‌های شادکامی رسمی را در کنار معیارهای اقتصادی مورد ملاحظه قرار دادند.

جدا از اینکه معیار و فاکتورهای پادشاه بوتان برای اندازه‌گیری شادکامی چه بود، حرکت او معیاری تازه برای اندازه‌گیری میزان موفقیت سیاست‌های دولتی ایجاد کرد که فاکتورهای عینی چون رشد اقتصادی و تولید ناخالص ملی را در خدمت یک هدف نهایی، یعنی شادکامی مردم در نظر می‌گرفت.

درک باک، نویسنده کتاب پیش رو و رئیس پیشین دانشگاه ‌هاروارد نیز با پیش‌فرض گرفتن همین قاعده، یعنی به‌کارگیری سیاست برای شادکامی مردم، بنیان مطالعات خود در این کتاب را بر روی این مساله نهاده که دولت‌ها چگونه می‌توانند از داده‌های تحقیقاتی در خصوص میزان شادکامی مردم در سیاستگذاری‌های خرد و کلان استفاده کنند.

به همین خاطر او در فصل اول کتاب سیاست شادکامی تحقیقات تجربی در خصوص شادکامی و نتایج حاصل از آن می‌پردازد و سپس اعتبار نتایج حاصل از این تحقیقات و قابل اعتماد بودن و کاربردی بودن آن برای سیاست‌های دولتی را مورد واکاوی قرار می‌دهد.

سپس درک باک برای به رسمیت شناختن نقاط ضعف و قوت پژوهش‌های شادکامی، سیاست‌های دولتی برای رشد اقتصادی، برابری، بازنشستگی، بیکاری، مراقبت‌های بهداشتی، سلامت روان، آموزش و ... را بررسی می‌کند و نقش آن در بالا رفتن میزان شادکامی افراد جامعه را نشان می‌دهد.

در نتیجه می‌بینیم در نهایت نویسنده کتاب به دنبال این است که پس از دستیابی به فاکتورهای شادی‌بخش در یک جامعه، نقش دولت و سیاست‌های آن را در به ارمغان آوردن رضایت و شادکامی در تک تک افراد جامعه به ما نشان دهد. کتاب «سیاست شادکامی»، تازه‌ترین کتاب درک باک در سال 2010 در ایالات‌متحده آمریکا منتشر شده است.

درک باک که 81 سال دارد، در سال 1991 از ریاست دانشگاه ‌هاروارد بازنشسته و به نویسنده و مفسری پرکار در زمینه مسائل اجتماعی و سیاسی چون سلاح‌های هسته‌ای، مشکلات حکومتی و ... تبدیل شد. باک تمام کتاب‌های خود را با هدف بهبود اجتماعی نوشته و «سیاست شادکامی» اولین کتاب ترجمه شده از او به زبان فارسی است.

سیاست شادکامی؛ آنچه حکومت می‌تواند از تحقیقات جدید در باب بهروزی بیاموزد

نویسنده: درک باک

مترجم: نرگس سلحشور

نشر: نگاه معاصر

قیمت: 28 هزار تومان

تعداد صفحات: 355