شرکت‌های نفتی بزرگ چگونه بقای کره زمین را به خطر انداخته‌اند؟

گازهای گلخانه‌ای به عنوان مهمترین دلیل تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا در بخش‌های مختلف کره زمین شناخته شده است. گزارش جدیدی که ماه گذشته منتشر شد، نشان می‌دهد بیش از 70 درصد گازهای گلخانه‌ای از سال 1988 به این سو فقط توسط حدود 100 کمپانی ایجاد شده است. این گزارش جدید که به نام گزارش کارشناسی کربن (CDP) با همکاری موسسه سنجش وضعیت آب و هوای جهان، درباره وضعیت مواد و گازهای کربنی در کره زمین منتشر شده، به دقت نشان می‌دهد یک مجموعه کوچک از تولیدکنندگان سوخت‌های فسیلی، علت اصلی تغییرات سیستماتیک ناشی از انتشار مواد کربنی است.

به شکل سنتی، تهیه اطلاعات مربوط به انتشار گازهای گلخانه‌ای در مقیاس بزرگ، بیشتر در سطح ملی انجام می‌شد، اما این نخستین مجموعه از اطلاعات در خصوص گازهای گلخانه‌ای است که نقش شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران را در پیدایش و گسترش تغییرات اقلیمی برجسته میکند. طبق این گزارش، بیش از نیمی از انتشار گازهای گلخانه‌ای صنعتی از سال 1988 به این طرف، فقط توسط 25 شرکت و دولت‌های صاحب آنها انجام شده است.

بر اساس این گزارش، حجم انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط تولیدکنندگان سوخت‌های فسیلی به حدی وسیع، عظیم و تاریخی است که آن را باید به عنوان مهمترین عامل تغییرات اقلیمی شناخت. در میان کمپانی‌های بزرگ تولید سوخت‌های فسیلی، نام شرکت‌های بزرگ چندملیتی از قبیل اکسون موبیل، شل، بریتیش پترولیوم و شورون دیده می‌شود. طبق این گزارش، اگر این شرکت‌های تولید سوخت فسیلی به روند 28 سال گذشته خود یعنی از سال 1988 تا 2017 ادامه دهند، کره زمین در پایان قرن اخیر بیش از 4 درجه سانتیگراد گرمتر خواهد شد.

این افزایش دما، نتایج بسیار فجیعی در پی خواهد داشت؛ به طوری که به انقراض گونه‌های حیاتی و قحطی مواد غذایی در مقیاس جهانی منتهی خواهد شد. مطابق این گزارش، همه این پیامدها منجر به این می‌شود که کره زمین تا کمتر از صد سال دیگر غیرقابل زیست شود. پدرو فاریا مدیر تهیه‌کننده این گزارش در موسسه غیرانتفاعی گزارش کارشناسی کربن (CDP)، می‌گوید: «در حالی که کمپانی‌های بزرگ نقش زیادی در ایجاد تغییرات اقلیمی دارند، تنش اصلی بین سودجویی کوتاه‌مدت این شرکت‌ها و نیاز فوری به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای است.»

در سال 2015 نیز گزارش بررسی وضعیت کربن جهان نشان ‌داد که کمپانی‌های تولید سوخت فسیلی بیش از 2 تریلیون دلار در بیش از یک دهه آینده از ادامه اکتشاف زغال‌سنگ، نفت و گاز ضرر خواهند کرد؛ زیرا اقدام بین‌المللی در خصوص تغییرات اقلیمی و پیشرفت در مواد تجدیدپذیر، می‌تواند کل سرمایه‌گذاری آنها را بی‌ارزش کند. این موضوع به نوبه خود تهدیدی اساسی از جهت بازگشت سرمایه برای سرمایه‌گذاران است.

موسسه CDP تاکید می‌کند که هدف از تهیه این گزارش، افزایش شفافیت درخصوص تولیدکنندگان سوخت‌های فسیلی و کمک به سرمایه‌گذاران برای فهم خطرات ناشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط شرکت‌های تولید سوخت فسیلی است. طبق این گزارش حدود 20 درصد از شرکت‌های انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط سرمایه‌گذاران عمومی و حدود 80 درصد آن توسط سرمایه‌گذاران خصوصی ایجاد می‌شود. این بدان معناست که بیش از 80 درصد گازهای گلخانه‌ای کره زمین توسط شرکت‌ها و کمپانی‌های بخش خصوصی تولید می‌شود. پدرو فاریا می‌گوید: «این نسبت، مسئولیت مهمی برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی ایجاد می‌کند تا آنها با این اطلاعات درگیر و نقش آنها درخصوص خطرات تغییر اقلیمی افشا شود.»

مایکل برن مدیر اجرایی سازمان محیط‌زیست آمریکا نیز در این خصوص می‌گوید: «سرمایه‌گذاران باید از سوخت‌های فسیلی خارج شوند. نه‌تنها به این خاطر که به لحاظ اخلاقی خطرناک است بلکه به این دلیل که به لحاظ اقتصادی نیز خسارتبار است. جهان باید از تولید سوخت‌های فسیلی دست بردارد و به سوی انرژی‌های پاک حرکت کند. برای نیل به این مقصود، باید گام‌های سریعی برداشت. کمپانیهایی که در سوخت‌های فسیلی سرمایه‌گذاری می‌کنند، سرمایه‌هایشان به مرور زمان، بیشتر و بیشتر در معرض خطر قرار خواهد گرفت.»