کسبوکار برای جـامعه
نمونههایی جهانی از کسبوکار اجتماعی
آمریکا | فروشگاه ۱۰ هزار روستا
فروشگاههای زنجیرهای ۱۰ هزار روستای کوچک، ۶۰ سال قبل فعالیت خود را در راستای «داد و ستد منصفانه» در ایالت پنسیلوانیا آغاز کرد. در فروشگاههای زنجیرهای موسسه ۱۰ هزار روستای کوچک، محصولات کشورهای در حال توسعه را به فروش میرسد و این کار نه با هدف سودآوری بلکه با انگیزه کمک به هنرمندان و تولیدکنندگان صنایع دستی در کشورهای در حال توسعه و افزایش درآمد آنها انجام میشود. فروشندگان در این موسسه به صورت داوطلبانه مشغول به کار هستند، حقوقی دریافت نمیکنند و همه در آمد فروشگاه بعد از کسر هزینه مکان و صورتحسابها مثل قبض آب و برق به تولیدکنندگان در قالب سفارش کارهای هنری یا وام برای رفع نیازهای آنان پرداخت میشود.
اندونزی | بیمه اجتماعی پزشکی زبالههای تجاری
این موسسه به دنبال بنا کردن سیستمی برای مدیریت زباله در جامعه محلی است و با جمعآوری زبالههای بازیافتی به شهروندان این فرصت را میدهد که بتوانند حق بیمه خود را پرداخت کنند. بر اساس این برنامه افراد بایستی زبالههای بازیافتی خانوادههای خود را جمعآوری کرده و آن را به یکی از پنج مرکزی که توسط موسسه بیمه اجتماعی پزشکی زبالههای تجاری اعلام شده تحویل دهند. این مراکز زبالهها را بازیافت کرده و به خریداران میفروشند. درآمد ماهانه این کار بیش از ۱۰ هزار روپیه اندونزی است. البته در ازای این کار، موسسه خدمات بهداشتی با کیفیت مناسب به مراجعان ارائه میدهد. این خدمات شامل بیمه ویزیت اولیه، بیمه خانواده، مشاوره تغذیه، ترویج سلامتی در مدارس، ویزیت خانگی برای بیماران با امراض مزمن و حتی مشاوره بهداشتی تلفنی است.
فلسطین| کاریابی آنلاین
یک موسسه کاریابی آنلاین در خاورمیانه با تمرکز بر فلسطین است که در سال ۲۰۱۲ تأسیس شده که پاسخی به معضل رو به رشد بیکاری در منطقه بود. این پروژه اجتماعی، کسبوکارهای موفق حوزه خلیج فارس را با جویندگان فلسطینی مشاغل آزاد مرتبط میکند. بر اساس گزارش سال ۲۰۱۵ سازمان آمار فلسطین، ۵۲ درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی فلسطین بیکار هستند و پروژه «فرصت من» یک مجال برای کسبوکار با تاثیر بالا است. موسسه «نبش» که مجری این پروژه است، یکسری کارگاههای آموزشی را برای آموزش استعداد افراد فعال در حوزه مشاغل آزاد در فلسطین برگزار کرده تا از طریق آن بتوانند برای کارهای مورد علاقه خود ثبتنام کنند.
کارکرد این پروژه بسیار ساده است. آنها از سیستم آنلاین از پیش مهیا شده کاریابی بهره میبرند و به وسیله آن کارفرمایان را تشویق میکنند تا شرح مختصری از مشاغل مورد نیاز را به صورت رایگان در این وبسایت پست کنند و تنها کاندیداهای از پیش تعیین شده و واجد شرایط ساکن نوار غزه و کرانه باختری امکان ارسال درخواست خود را برای آن مشاغل دارند. این وبسایت تنها کارفرمایان و جویندگان کار را با هم مرتبط نمیکند بلکه آگاهانه و به شکل معتبری شاغلان پیشههای آزاد فلسطینی را از طریق کارگاههایی که در غزه و کرانه باختری برگزار میشوند وارد دنیای مجازی کار میکند. این کارگاهها توسط مدیر محلی اداره میشوند که بر روی کانال یوتیوب «نبش» و شبکههای اجتماعی وابسته به آن قابل مشاهده هستند. این پروژه همچنین در مقابل کارفرمایان این مسئولیت را دارد که از شایستگی جویندگان کاری که به آنها معرفی میشوند اطمینان حاصل کند.
آمریکا| اتحادیه فریلنسرها
قرارداد کارمزدی یا حقالزحمهای یا فریلنس، گونهای قرارداد کاری است که بر پایه آن فرد یا شرکتی قول انجام کاری برای یک کارفرما در ازای دستمزدی مشخص را میدهد. کارمزد یا فریلنسر سرویسها یا خدمات خود را بدون تعهد درازمدت به کارفرما ارائه میکند. آنها معمولا ساعتی، روزانه یا پروژهای دستمزد میگیرند و اساسا یک کسبوکار یک نفره است. معمولا کسی که فریلنسر یا همان آزاد کار است از داشتن بیمههای اجتماعی محروم میماند. سارا هرویتز به دلیل اینکه شغلش به اشتباه به عنوان یک فریلنسر ثبت شده بود نه به عنوان یک کارمند تماموقت، نتوانسته بود بیمه خدمات درمانیاش را بگیرد. در نتیجه این تجربه، او تصمیم گرفت در دانشکده علوم سیاسی کِنِدی دانشگاه هاروارد، رشته اتحادیههای مدرن بخواند. او در سال ۲۰۰۳، اتحادیه فریلنسرها را بنیان گذاشت که در آن با هزینه قابل قبول به کسانی که کارفرمای خودشان هستند بیمه خدمات درمانی داده میشود. این اتحادیه اکنون نزدیک به ۲۰۰ هزار عضو دارد.
اوگاندا| بازیافت زباله
تغییر سبک زندگی و رشد جمعیت در اوگاندا، افزایش بیرویه زبالههای پلاستیکی را به دنبال داشت بهطوری که تخمین زده شد بیش از ۱۰۸ تن زباله پلاستیکی هر روز در این کشور تولید میشود و این در حالی بود که ظرفیت بازیافت این زبالهها نیمی از این مقدار است. تنها نیمی از این زبالهها بازیافت و نیمی دیگر احتمالا در طبیعت رها میشدند. در چنین شرایطی، یکی از شهروندان به نام ساوکو میلرز تصمیم گرفت تاثیر این زبالهها روی محیطزیست را کاهش دهد و آنها را جمع و بازیافت کند و مجددا به فروش برساند. به همین خاطر میلرز شروع به خرید این زبالهها، از کسانی که آنها را جمع میکردند، کرد و سپس از زبالهها محصولاتی کاربردی ساخت؛ محصولاتی همچون کیسههایی رشد برای درختان، ورقههای ساختوساز و کیسههای جمعآوری زباله. مقصد نهایی این زبالهها باز هم مردم بود؛ این محصولات دوباره به جامعه محلی با قیمتی مقرون به صرفه فروخته میشوند.
آلبانی| پوشاک سریک
در آلبانی، زنان در فعالیتهای اجتماعی به حاشیه رانده شده و در بسیاری از مناطق شهری و برونشهری در شرایط سخت اجتماعی و اقتصادی زندگی میکنند و فرصت بسیار کمی برای درآمدزایی دارند. همچنین از درصد بالای بیکاری رنج میبرند. آنها دسترسی کمی به آموزش و یادگیری مهارت طرحهای توسعه حرفهای دارند. کمپانی چرخ خیاطی «CERRIK» اشتغال پایدار، دستمزد بالا، شرایط کار منصفانه را برای زنان جویای کار مهیا میکند. تحت چنین شرایطی امکانات معیشتی بهتری برای بسیاری از خانوادهها ایجاد میشود. این کسبوکار اجتماعی نیز در طول روند آموزش ضمن خدمت توسعهیافته و به ترویج شیوههای مطلوب برای توسعه صنعت پوشاک محلی کمک میکند.
برزیل| شرکت آسوبیو
برزیل امروزه به علت جنگلزدایی، حدود ۸۵ میلیون هکتار از جنگلهای بومی خود را از دست داده است. زنجیره احیای جنگل در برزیل کاملا تکه تکه و از هم گسیخته است. عدم تبادل دانش بین مجریان طرح و دانشگاه، همچنین کمبود نیروی کار ماهر برای احیای جنگل را میتوان از عمده مشکلات موجود در این راه نام برد. شرکت آسوبیو همراه با جامعه محلی در روند کاشت و نگهداری جنگل همکاری میکند. علاوه بر این، این شرکت آموزش و پرورش برای محرومترین اقشار جامعه محلی فراهم میکند. شرکتهایی که در مناقصههای عمومی شرکت و از آن استفاده میکنند، قانونا مکلف به احیای بخشی از جنگلهای بارانی هستند که از آنها استفاده میکنند. خدمات Assobio برای این دسته از شرکتها ارائه میشود که به خدماتی، چون کاشت و نگهداری نهالهای بومی و همچنین نظارت بر جنگل و ایجاد ذخایر شخصی در طول پروژه نیاز دارند.