قلمرو رفاه

بار تورم بر دوش کم‌درآمد‌ها

دهک اولی‌ها تورم ۸.۸ درصدی و دهک دهمی‌ها تورم ۷.۴ درصدی را لمس می‌کنند

04 آبان 1404 - 06:00 | اندیشه انتقادی

مرکز آمار ایران جزئیات تورم دهک‌های درآمدی در آذرماه را اعلام کرد؛ اقدامی که از سوی معاون مرکز آمار ایران به عنوان دستاورد بزرگ این مرکز اعلام شد. وی تورم دهکی را دستاورد بزرگ این مرکز و دیگر دستاورد را تغییر سال پایه از ۹۰ به ۹۵ در حوزه تورم دانست.

جدول شاخص قیمت مصرف‌کننده و نرخ تورم خانوار‌های کل کشور بر حسب دهک‌های هزینه‌ای در آذرماه نشان می‌دهد تورم خوراکی‌ها در دهک اول ۱۱.۱ و در دهک دهم ۱۳.۲ درصد رشد کرده است. بر اساس اطلاعات مذکور، خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۴۳.۳ درصد از وزن سبد مصرفی خانوار‌های دهک اول را به خود اختصاص می‌دهند که این سهم در دهک دهم یعنی پردرآمد‌ها ۱۷.۲۲ درصد است. سهم اقلام غیرخوراکی و خدمات، برای دهک اول ۵۶.۷ درصد و برای دهک دهم ۸۲.۷۸ درصد است. همچنین تورم سالانه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای دهک اول ۱۱.۱ درصد و برای دهک دهم ۱۳.۲ درصد است، ضمن اینکه تورم سالانه غیرخوراکی‌ها و خدمات نیز برای کم‌درآمد‌ها ۷ درصد و برای پردرآمد‌ها ۶.۲ درصد است. تورم در حالی برای دهک اولی‌ها ۸.۸ درصد برآورد شده که برای دهک دوم هم ۸.۸ درصد، برای دهک سوم ۸.۷، دهک چهارم ۸.۶، دهک پنجم ۸.۵، دهک ششم ۸.۴، دهک هفتم ۸.۳، دهک هشتم ۸.۲، دهک نهم ۸ و دهک دهم ۷.۴ درصد محاسبه و تورم سالانه برای کل دهک‌ها هم ۸ درصد برآورد شده است.

شاخص قیمت درصد تغییر میانگین موزون قیمت کالا و خدمات در مقایسه با سال پایه است که سال پایه به ۹۵ تغییر یافته است.

برای تجزیه و تحلیل دقیق علت‌ها و معلول‌هایی که منجر به تغییر تورم در هر یک از دهک‌ها می‌شود، نیاز است تورم دهکی مورد محاسبه قرار گیرد، به‌خصوص در حوزه مباحث مرتبط با فقر. بر این اساس نتایج محاسبات نشان می‌دهد تورمی که اقشار پردرآمد جامعه با آن مواجه هستند کمتر از کم‌درآمدهاست، به نحوی که تورم دهک دهم در آذرماه ۱۹ درصد کمتر از دهک اول بوده است.

این تورم نشان می‌دهد اقلام سبد مصرفی دهک‌های کم‌درآمد باید مورد حمایت واقع شود. این در حالی است که تورم برای کم‌درآمد‌ها کمتر از تورم پردرآمد‌ها است که دولت می‌تواند برنامه‌ریزی لازم را در این حوزه داشته باشد. ضریب اهمیت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با تغییر سال پایه از ۲۸.۴ درصد به ۲۷.۲ درصد کاهش و ضریب اهمیت کالا‌های غیرخوراکی و خدمات با تغییر سال پایه از ۷۱.۵۴ درصد به ۷۲.۷۶ درصد افزایش یافته است. یعنی وقتی سهم خوراکی‌ها در سبد مصرفی خانوار کاهش می‌یابد بدین معناست که نیاز خانوار‌ها کاهش یافته و به واقع می‌توان گفت خانوار‌ها از نیاز خوراکی خود صرف‌نظر می‌کنند. همچنین در سبد مصرفی خانوارها، سال ۹۵ به لحاظ فناوری، ترکیب جمعیتی و اقلام مصرفی تغییر می‌کند که می‌تواند موجب تغییر سال پایه شود.

سهم دخانیات، خوراکی و آشامیدنی در سبد مصرفی مردم کم شده و در مقابل سهم مواد غیرخوراکی بیشتر شده است؛ این خبر را معاون مرکز آمار اعلام و یادآوری کرد، اینکه سهم خوراکی کم شده را ما تحلیل نمی‌کنیم، ولی وقتی سهم خوراکی کم و غیرخوراکی بیشتر می‌شود، نشان می‌دهد خانوار‌ها نیازشان به کالا‌های خوراکی کمتر شده است.